Bruskowo Wielkie — cmentarz ewangelicki
Groß Brüskow
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- słupski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz w Bruskowie Wielkim (Groß Brüskow) otaczał kościół, stojący po wschodniej stronie drogi do Duninowa. Zajmował wyniesiony teren wokół świątyni oraz znaczną część gruntu na północ od niej, gdzie trzymano rezerwę pod przyszłe pochówki. Od strony drogi granicę wzmacniał kamienny mur oporowy, a od północy i wschodu podkreślają ją do dziś nasadzenia świerkowe. Taki układ utrwaliła mapa Messtischblätter z 1935 roku i taki zastała inwentaryzacja z lat 1994 i 1995. Pozostałości dawnych pochówków zachowały się we wschodniej części; resztę terenu zagospodarowano współcześnie — na północ od kościoła chowano po wojnie mieszkańców całej parafii. Bruskowo Wielkie, wzmiankowane po raz pierwszy w 1337 roku, było wsią królewską w amcie słupskim i siedzibą parafii, której kolatorem był władca. W 1784 roku Bruskowo Wielkie, wieś królewskiego urzędu słupskiego, leżało milę na północny zachód od Słupska. Obok folwarku mieszkali pastor i nauczyciel, siedmiu gospodarzy z sołtysem, trzech zagrodników i ośmiu chałupników-budników — razem 21 dymów. Kościół był macierzysty w synodzie słupskim, z filią w Swołowie; należały do niego Bruskowo Małe (Klein-Brüskow) i cegielnia Dodow. Parafia obejmowała Bruskowo Wielkie i Małe oraz Grünhagen, Dodow i Friedrichstal, a filią było Swołowo (Schwolow), również wieś królewska, z połową Scharfenstein. Tradycja świątyni sięga drewnianego kościoła wzmiankowanego w 1490 roku; w 1863 roku ewangelicy wznieśli na jego miejscu nowy kościół, określany jako neorom…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Bruskowo Wielkie — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — audyt workflow
- Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze – miejsca i ludzie", Informator Parafialny Parafii EA w Słupsku nr 1/2023 — opracowanie
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp — źródło drukowane
- E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, 1912 — źródło drukowane
- „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, Stowarzyszenie „Słupia”, Swołowo 2020 — inwentaryzacja terenowa
- „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 1941, Szczecin — wydanie cyfrowe Digitale Bibliothek Mecklenburg-Vorpommern — urzędowy organ konsystorza
- R. de Malachinski, „Grabsteine auf ehemaligen deutschen Friedhöfen im Kreis Stolp in Pommern”, oprac. U. Kerntopf, Arbeitskreis Familien- und Ortsforscher Stolper Lande im Stolper Heimatkreise e.V., 2004 (stan na maj–lipiec 2004) — materiały prywatne
- trop przekazany przez Claudię Fredrich — materiały prywatne
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 930–931 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 174 — źródło drukowane
- Archiwum Państwowe w Koszalinie, zesp. 26/826/0 „Akta parafii ewangelickiej w Bruskowie Wielkim”, sygn. 26/826/0/-/1 (księga zgonów z lat 1869–1874 i 1909–1946), skany w serwisie szukajwarchiwach.gov.pl — źródło archiwalne
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.