Łupawa — dawny kościół ewangelicki (Lupow)

Z Wikipedii (PL)

Łupawa — po niemiecku Lupow — była siedzibą samodzielnej parafii ewangelickiej w okręgu Słupsk — Stare Miasto. Murowany kościół, który stoi do dziś, wzniesiono w latach 1767–1772, w miejscu świątyni wzmiankowanej już w XIII wieku; metryki prowadzono od 1743 roku. Do parafii należały między innymi Darżyno, Poganice, Grąbkowo, Sochy z półsamodzielną gminą kapliczną, Karznica i Malczkowo, a w 1940 roku liczyła 4 184 wiernych. 🔴 Łupawa ma w dziejach pomorskiej kaszubszczyzny miejsce osobne, bo tutaj padło jedno z ostatnich poświadczonych kazań w tym języku — i mamy na to świadka. W 1778 roku usłyszał je szwajcarski podróżnik Johann Bernoulli i odnotował wyraźnie, wbrew Wobeserowi, który akurat Łupawę wyliczał wśród miejsc, gdzie po kaszubsku już nie kazano. Rozbieżność tę tłumaczy się tak, że Wobeserowi chodziło o nabożeństwo regularne, a nie o kazanie w ogóle. Wieś leżała bowiem dokładnie na granicy: linia zasięgu kaszubszczyzny w 1778 roku łączyła zachodnią granicę powiatu bytowskiego z Budowem, Dobieszewem, Łupawą, Damnem, Freist i Rowami. 📌 Urząd bywał tu dziedziczony, i raz skończyło się to niedobrze. Johann Ludwig Kummer prowadził parafię pięćdziesiąt pięć lat, od 1731 do 1786 roku. Na pomocnika powołano mu w 1786 roku jego wnuka, Georga Petera Ludwiga Kummera, urodzonego w 1763 roku w Nożynie — ten jednak zmarł już 7 października 1787 roku, mając dwadzieścia cztery lata, wkrótce po dziadku. Ciąg duchownych zaczyna się zresztą wcześnie: Thomasa Holsteniusa ze Słupska ordy…