Łupawa — dawny kościół ewangelicki (Lupow)
Lupow
- Rok powstania
- 1772
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- słupski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Łupawa — po niemiecku Lupow — była siedzibą samodzielnej parafii ewangelickiej. Murowany kościół, który stoi do dziś, wzniesiono w latach 1767–1772, w miejscu świątyni wzmiankowanej już w XIII wieku. Pełna inskrypcja fundacyjna z 1772 roku podaje, kto go zbudował: patron generał Philipp Wilhelm von Grumbkow, pastor Johann Ludwig Kummer i mistrz murarski Johann Gottfried Oberreich. Z wyposażenia inwentarz zabytków z 1894 roku wymienia ołtarz z około 1680 roku, trzy dzwony i nagrobek z 1802 roku. Po 1945 roku zbór ewangelicki działał dalej: według Jana Wilda w 1954 roku liczył 800 wiernych i współużytkował kościół z parafią rzymskokatolicką, a do 1958 roku prowadził regularne nabożeństwa — luterańskie o godzinie dziesiątej, gdy msze katolickie odprawiano o ósmej i po południu („Informator Parafialny” nr 10 (263)/2024, s. 12). Dziś świątynia jest rzymskokatolickim kościołem parafialnym pod wezwaniem Matki Bożej Częstochowskiej. W 1784 roku Łupawa liczyła 48 dymów; mieszkali tu pastor i zakrystian, była stacja pocztowa i folwark Philippshof. Od 25 grudnia 1689 roku miała prawa miasta prywatnego (mediatnego), nadane przez elektora Fryderyka III w Cölln. Kościół był macierzysty w synodzie słupskim; należały do niego między innymi Żochowo, Darżyno, Grąbkowo, Poganice, Rębowo, Karżnica oraz Gogolewo i Gogolewko. Metryki prowadzono od 1743 roku. W listopadzie 2026 roku Archiwum Państwowe w Koszalinie udostępniało w serwisie szukajwarchiwach.gov.pl skany sześciu ksiąg parafii (zesp. …
Źródła zewnętrzne
- Zabytek.pl (NID) — Łupawa, kościół ewangelicki, ob. par. pw. MB Częstochowskiej — rejestr NID
- „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1869–1943 — organ urzędowy
- L. Böttger, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. II, z. 4: „Der Kreis Stolp”, Stettin 1894 — inwentarz zabytków
- W. Bartholdy, „O Stolpa, du bist ehrenreich…”. Kulturgeschichtliche Beiträge zur Kirchen- und Stadtgeschichte von Stolp, Stolp 1910 — monografia
- L. Böttger, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. II, z. 4: „Der Kreis Stolp”, Stettin 1894, s. 13, 14, 15 — źródło drukowane
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, cz. II, Stettin 1912, s. 502 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 980–983 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 171 — źródło drukowane
- Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie”, „Informator Parafialny” Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Słupsku, nr 10 (263)/2024, s. 12 — opracowanie
- Archiwum Państwowe w Koszalinie, zesp. 26/847/0 „Akta parafii ewangelickiej w Łupawie”, sygn. 26/847/0/-/2–7 (księgi metrykalne z lat 1787–1936), skany w serwisie szukajwarchiwach.gov.pl — źródło archiwalne
- H. P. J., „Aus der Geschichte der Kirche zu Lupow”, „Ostpommersche Heimat” 1931, nr 42 — artykuł prasowy
- „Die Kirche in Lupow” (list Jesco von Puttkamera z Bytowa), „Ostpommersche Heimat” 1931, nr 45 — artykuł prasowy
- dr Paetow, „Geschichte des Kirchenkreises Stolp-Altstadt”, „Ostpommersche Heimat” 1932, nr 17–19 — artykuł prasowy
- „Weiheschiff und Taufengel”, „Ostpommersche Heimat” 1932, nr 13 — artykuł prasowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.