Półczno — cmentarz ewangelicki
Polschen (do 1938), następnie Kniprode (1938–1945)
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- bytowski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Półczno — po niemiecku Polschen, a od końca lat trzydziestych do 1945 roku Kniprode, po kaszubsku Polčno — leży dziesięć kilometrów na wschód od Bytowa; dawniej należało do powiatu bytowskiego w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze. Nazwę Kniprode nadało wsi zarządzenie nadprezydenta prowincji Pomorze z 29 grudnia 1937 roku. Dawny cmentarz ewangelicki służy dziś jako cmentarz parafialny przy ulicy Lipowej. W 1974 roku na jego końcu, za kościołem przejętym przez katolików i ponownie poświęconym, było — jak zapisał Herbert v. Schmude — „kilka grobów ewangelickich”; odczytał wtedy około czterdziestu inskrypcji. Na pozostałej, katolickiej części cmentarza spoczywali wtedy wyłącznie zmarli powojenni. W 1784 roku Półczno leżało milę na wschód-południowy wschód od Bytowa, przy granicy z Prusami Zachodnimi. Wieś dzieliła się na dziesięć folwarków wielkości gospodarstwa chłopskiego, należących do dziesięciu współwłaścicieli — razem 21 dymów; ryby łowiono w trzech jeziorach. Formalnie wieś należała do katolickiej parafii w Ugoszczy, ale „die lutherschen Einwohner halten sich aber als Gäste zu der Groß-Pomeiskeschen Kirche” — luteranie trzymali się jako goście kościoła w Pomysku Wielkim. Inwentarz zabytków powiatu bytowskiego z 1938 roku podaje, że w czasach zakonnych i książęcych Półczno nazywano także Sonnenwalde. W XIX wieku istniała osobna wieś tej nazwy: relacja Hilferdinga, przytoczona przez Tetznera, wymienia Sonnenwalde — pod kaszubską nazwą Rog — obok Ugoszczy, Czarnej…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII, hasło „Ugoszcz” — źródło drukowane
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, Stettin 1912, cz. II, s. 63 (hasło Bütow, diakoni i wikariusze) — źródło drukowane
- F. Tetzner, „Die Slowinzen und Lebakaschuben”, Berlin 1899 — źródło drukowane
- G. Bronisch, W. Ohle, H. Teichmüller, „Kreis Bütow” (Die Kunst- und Kulturdenkmäler der Provinz Pommern), Stettin 1938 — ⚠ druk z okresu narodowosocjalistycznego, cytowany wyłącznie w warstwie inwentarzowej — źródło drukowane
- H. v. Schmude, „Einige Grabmalinschriften aus Stadt, Kreis und Umgebung von Bütow”, „Familiengeschichtliche Blätter…”, NF t. 2 (1975), nr 13, s. 90–101 — druk źródłowy
- H. v. Schmude, „Grabmalinschriften aus Gustkow, Kreis Bütow”, „Familiengeschichtliche Blätter…”, NF t. 2 (1977), nr 19, s. 176–179 — druk źródłowy
- „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 72 (1940), Szczecin — wydanie cyfrowe Digitale Bibliothek Mecklenburg-Vorpommern (PPN1903044340) — urzędowy organ konsystorza
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1088 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 40 — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 20 sierpnia 1905 roku, s. 10 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Berliner Neueste Nachrichten” (Berlin), 19 maja 1912 roku, s. 17 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Deutsche Tageszeitung” (Berlin), 12 lipca 1914 roku, s. 14 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 27 lipca 1916 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 7 sierpnia 1918 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Hallesche Zeitung” (Halle), 21 sierpnia 1918 roku, s. 3 (obraz strony: Universitäts- und Landesbibliothek Sachsen-Anhalt, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- E. Winguth, „Die Verzeichnung der nichtstaatlichen Archive des Kreises Bütow nach dem Stand von 1939/40”, oprac. K.-D. Kreplin, H. T. Porada, D. Schleinert, „Baltische Studien” NF 86/2000, s. 115–143 — inwentarz archiwalny
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.