Białogarda — cmentarz (ewangelickie)
Belgard an der Leba (Belgard [Leba]); kasz. Biôłogarda
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- lęborski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Białogarda (niem. Belgard an der Leba, kasz. Biôłogarda) to najstarsza wieś dawnego powiatu lęborskiego — wzmiankowana w 1209 roku jako kasztelania, od 1229 roku stolica księstwa białogardzkiego. Do 1945 roku należała do Kreis Lauenburg i. Pom. w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Region zluteranizowano od XVI wieku: sejm w Trzebiatowie przyjął luteranizm w 1534 roku, pierwszy ewangelicki duchowny objął tutejszą parafię w 1541 roku, a przez blisko sto lat służyło w niej dwóch — jeden niemiecki, drugi polski. W 1644 roku kościół zwrócono katolikom. Budowla niszczała, w końcu runęła, wieża stała pochylona; nabożeństwa odprawiano tu co szóstą niedzielę do 1834 roku, inwentarz przeniesiono do Lęborka w 1837, rozbiórkę przeprowadzono w 1845, a w 1848 parafię uznano za wygasłą filię lęborską. Ewangelicy rozproszyli się wtedy do Charbrowa, Janowic i Garczegorza, a u siebie zbierali się w szkole zbudowanej w 1782 roku. Nowy kościół ewangelicki — neogotycki, murowany z cegły, wzniesiony na fundamentach starszej, romańskiej świątyni — postawiono w 1890 roku ze składek i własnej pracy wiernych; wieżę z dzwonami i absydę oddano do użytku dopiero 21 grudnia 1902 roku, a same dzwony ewangelicy odkupili w 1900 roku za 500 marek. Do 1893 roku wieś należała do parafii w Garczegorzu; wtedy z wikariatu utworzonego w 1890 roku powstała samodzielna parafia Belgard-Labehn z siedzibą w Łebieniu, obejmująca prócz Białogardy Krępę Kaszubską, Gęś, Lędziechowo, Maszewko, Zdrzewno i Kopaniewo.…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Białogarda (Belgard) — Cmentarze gminy Wicko, cmentarze.lebork.pl [kopia archiwalna 2015-04-15] — audyt workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I, hasło „Białogarda” — źródło drukowane
- F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912), sekcja „2. Białogarda (Belgard) — parafia macierzysta Łebienia”; M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”, pozycja 7 („Białogarda - Belgard”) i 134 („Pomnik poległych”); E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, 1912, hasło „Labehn (Łebień [?]) — Synode Lauenburg [s. 251]”; Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895 (strona 186, pozycja 3) — źródło drukowane
- F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern, Lębork 1912 — źródło drukowane
- M. Drzewiecki, Cmentarze Ziemi Lęborskiej — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, Provinz Pommern — spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku — źródło drukowane
- Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.