Kłosy — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Kłosy, po niemiecku Klössen, to kaszubska wieś w dawnym powiecie bytowskim; należał do niej przysiółek Wussowke, dzisiejsze Osówko. Ziemia bytowska po Reformacji była w przewadze luterańska, a Kłosy zamieszkiwali kaszubscy ewangelicy — wspólnota, która nie mieści się w potocznym obrazie ani katolickich Kaszub, ani niemieckiego luteranizmu. 📌 Własnego kościoła wieś nie miała: należała do parafii ewangelickiej w Jasieniu, gdzie mieściły się także urząd stanu cywilnego i obwód urzędowy. Potwierdza to Ernst Müller, wymieniając Kłosy wśród miejscowości tej parafii. 📌 Dzieje tej parafii to historia trzech usamodzielnień. Jasień był pierwotnie filią Wielkiego Pomyska (Groß Pomeiske) i obejmował — jak wylicza Ernst Müller — sam Jasień z hutą szkła i Vahrenbruch, Buchwalde, Nową Wieś, Kłosy, Eisenwerk, Atblütte i Steckholz po stronie pomorskiej oraz Charmin z kilkoma osadami po stronie zachodniopruskiej. W 1856 roku ustanowiono tu osobnego wikariusza parafialnego, ale 1 września 1871 roku, a potem od 1877 do 1894, Jasień wrócił pod zarząd Wielkiego Pomyska. Dopiero 1 grudnia 1894 roku zniesiono to tymczasowe połączenie i erygowano własne probostwo; patronat sprawował właściciel dóbr Jasień. 📌 Przejście nie odbyło się gładko. Gdy 17 listopada 1895 roku miał tu wygłosić kazanie duchowny przyjezdny, odmówiono wydania kluczy do kościoła — drzwi otworzył ślusarz pod ochroną żandarma, po czym, jak zapisano, gmina licznie stawiła się na nabożeństwo. Sprawa trafiła do gazety „das Volk” z 28 …