Nożyno — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Nożyno (po niemiecku Groß Nossin) było jednym z najstarszych ośrodków parafialnych tej części Pomorza. Tutejszy kościół wzmiankowano w wizytacjach ewangelickich z 1539 i 1590 roku; w 1638 roku drewniana świątynia spłonęła wraz ze wszystkimi budynkami plebańskimi, odbudowa ciągnęła się latami, a gruntowną naprawę przeprowadzono w 1774 roku staraniem patrona i prowizora kościoła, Johanna Wilhelma von Puttkamera, dziedzica na Nożynie. Obecny kościół — neogotycki — wzniesiono w 1902 roku. Kolatorem był każdorazowy właściciel dóbr nożyńskich, a przynależność kościelna zmieniała się trzykrotnie: do 1817 roku parafia należała do synodu słupskiego, potem do synodu w Starym Kolczygłowie, a w 1871 roku przeniesiono ją do synodu bytowskiego. Zbór był rozległy — Ernst Müller wylicza w nim osiemnaście miejscowości, od obu Nożyn po Czarną Dąbrówkę, Sominy i Żeromino — i w 1932 roku liczył 2776 wiernych. 🔴 O tym, jak długo rozbrzmiewała tu mowa kaszubska, źródła mówią różnie. Franz Tetzner zapisał, że Nożyno cieszyło się kaszubskimi kazaniami dłużej niż sąsiednie parafie, ale jak długo — nie wiadomo, i że w 1837 roku, gdy spłonęły księgi kościelne, parafia była już całkiem niemiecka; nowsze opracowanie utrzymuje natomiast, że jeszcze do około 1860 roku miejscowi luterańscy Kaszubi korzystali w liturgii z dwóch języków — niemieckiego i polskiego. 🔴 Rozbieżna jest także data pożaru: Müller notuje pożar plebanii w 1832 roku, ze stratą oszacowaną na 2798 talarów i 26 groszy, Tetzner mówi o spa…