Nożyno — cmentarz ewangelicki
Groß Nossin
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- bytowski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Nożyno (po niemiecku Groß Nossin), przed 1945 rokiem w powiecie słupskim (Kreis Stolp), dziś w powiecie bytowskim, było siedzibą parafii ewangelickiej, a cmentarz służył tej społeczności do 1945 roku. Po wojnie, gdy kościół przeszedł w 1946 roku w ręce katolików, cmentarz popadł w zaniedbanie — do dziś przetrwały starodrzew i ślady mogił. Tutejszy kościół wzmiankowano w wizytacjach ewangelickich z 1539 i 1590 roku. W 1638 roku, w zapusty, świątynia spłonęła wraz ze wszystkimi budynkami plebańskimi, a odbudowa ciągnęła się latami: w 1644 roku stanęła drewniana konstrukcja kościoła, która jeszcze przez kilka lat nie miała dachu ani ścian. W 1724 roku trzeba było na nowo postawić wieżę, a w 1774 roku cały kościół — pod nadzorem i według projektu patrona i prowizora, Johanna Wilhelma von Puttkamera, dziedzica na Nożynie. Obecny kościół — neogotycki — wzniesiono w 1902 roku. Kolatorem był każdorazowy właściciel dóbr nożyńskich. Przynależność synodalna zmieniała się dwukrotnie: do 1817 roku parafia należała do synodu słupskiego, potem do synodu kołczygłowskiego (Alt Kolziglow), a w 1871 roku przeniesiono ją do synodu bytowskiego. Ernst Müller wylicza w zborze dziewiętnaście miejscowości, od obu Nożyn po Czarną Dąbrówkę, Zawiaty i Żeromino; w 1932 roku zbór liczył 2776 wiernych. Patroni powołali 7 maja 1643 roku na probostwo ewangelickie w Nożynie Thomasa Schwichtenberga, księdza katolickiego zwolnionego z Niezabyszewa, który przeszedł na służbę ewangelicką; pozostał tu do 1651 ro…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Uwe Kerntopf / H. Neumeyer — parafia ewang. Groß Nossin — genealogia/historia parafii
- Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze – miejsca i ludzie", Informator Parafialny Parafii EA w Słupsku nr 6-8/2023 — opracowanie
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich — źródło drukowane
- E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, 1912 — źródło drukowane
- F. Tetzner, „Die Slowinzen und Lebakaschuben”, Berlin 1899 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp — źródło drukowane
- J. Siebke, „Die Gegenreformation im Lande Bütow”, rozprawa doktorska, Uniwersytet w Greifswaldzie, obrona 12 lipca 1939, druk Greifswald (⚠ warstwa faktograficzna oparta na archiwaliach i sprawdzalna; wykładnia „niemiecki = ewangelicki” to program z 1939 roku) — rozprawa naukowa
- „Kirchliches Amtsblatt des Evangelischen Konsistoriums der Provinz Pommern”, rocznik 1925, Szczecin — wydanie cyfrowe Digitale Bibliothek Mecklenburg-Vorpommern (PPN1903044359) — urzędowy organ konsystorza
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 989 — źródło drukowane
- Archiwum Państwowe w Szczecinie, zesp. 65/147/0 (Sąd Obwodowy w Bytowie), duplikaty ksiąg metrykalnych, sygn. 6025, 6027, 5888, 9283 — źródło archiwalne
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 39 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.