Pogorzelice — stary cmentarz po wschodniej stronie drogi (ewangelicki)
Langeböse
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- lęborski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- mennonicka
Z Wikipedii (PL)
Pogorzelice, po niemiecku Langeböse, leżą przy dawnym trakcie z Gdańska do Słupska, osiem kilometrów na zachód od Lęborka; przez stulecia biegła tędy granica między ziemią lęborską a słupską, a do 1945 roku wieś należała do powiatu słupskiego (Kreis Stolp). Najstarsze zapisy nazwy wsi pochodzą z 18 lub 20 listopada 1379 roku („Psregorzelcze”) oraz z lat około 1396–1407 („Przegorseliczo”), a umowa graniczna zawarta w 1408 roku w Czarnem między wielkim mistrzem Ulrykiem von Jungingenem a księciem słupskim Bogusławem podaje formę „Prczegorselicz”; nazwę Langeböse wieś otrzymała w czasach pruskich. Była starą posiadłością szlachecką: w 1756 roku należała do Wilhelma von Grelle z rodu Grzelów, w 1872 do von Zitzewitzów, a od 1906 do von Massowów, potomków dawnych właścicieli Maszewa. Za ich czasów powstały tu fabryka wapna gaszonego i nowoczesny hotel, a w okresie międzywojennym Pogorzelice były weekendową miejscowością lęborczan. Do dziś zachowały się przebudowany dwór, zaniedbany park z ciekawymi okazami drzew, dwie przetrzebione, dwustupięćdziesięcioletnie aleje — lipowa i grabowa — oraz przebudowana XIX-wieczna kuźnia, dziś zakład ślusarski. W 1784 roku Pogorzelice liczyły 19 dymów i miały nauczyciela; z dóbr płacono 65 talarów i 12 groszy daniny. Mieszkańcy należeli do parafii w Skórowie (Schurow) w synodzie słupskim. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku ujmuje wieś w dwóch pozycjach: gmina wiejska liczyła 354 ewangelików i sześciu katolików, obszar dworski — 204 ewangelik…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- na podstawie: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — Pogorzelice – Langeböse — opracowanie regionalne
- M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”, hasło Pogorzelice — Langeböse — źródło drukowane
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, hasło Schurow, s. 513 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon, spis z 2 XII 1895, Kreis Stolp: s. 172 poz. 76 i s. 180 poz. 247 — źródło drukowane
- Wyciąg ewidencji zabytków, Wojewódzka i gminne ewidencje zabytków — scalony wykaz cmentarzyi 614 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, Provinz Pommern (spis z 1895 r.) — źródło drukowane
- Wojewódzka ewidencja zabytków województwa pomorskiego (WUOZ w Gdańsku), arkusz gminy Nowa Wieś Lęborska — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, Heft IV: Provinz Pommern, spis powszechny z 1 grudnia 1905 roku — Landkreis Stolp, gminy wiejskie, s. 172, poz. 74 (Langeböse) — odczyt ze skanu 23.09.2026 — źródło drukowane
- Verzeichnis der evangelischen Pfarrstellen, Kirchen und Kapellen, der Kirchenpatrone sowie der im Amt befindlichen evangelischen Geistlichen der Provinz Pommern — urzędowy wykaz parafii, kościołów i kaplic prowincji Pomorze, oprac. A. Bretschneider, wyd. 4, Stettin 1924 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 977–978 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 172 — źródło drukowane
- Program opieki nad zabytkami Gminy Nowa Wieś Lęborska na lata 2023–2026, uchwała nr LVIII/610/23 Rady Gminy Nowa Wieś Lęborska z dnia 9 lutego 2023 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2023, poz. 1108, s. 52 — program opieki nad zabytkami
- M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”, hasło „Pogorzelice — Langeböse” (kopia w archiwum internetowym z 3 sierpnia 2016 roku) — opracowanie regionalne
- Karta cmentarza w Pogorzelicach, oprac. M. Palacz, 1 czerwca 2009 roku (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl) — ewidencja konserwatorska
- Bank Danych o Lasach (Lasy Państwowe), mapa leśna, wydzielenie 15-09-1-14-175-b, cmentarz nieczynny, 0,26 ha (odczyt 11 XI 2026) — źródło online
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.