Cmentarz, tzw. Nowy (ewangelicki)

Z Wikipedii (PL)

Nowy Cmentarz ewangelicki bywa łączony z zespołem nekropolii przy Wielkiej Alei w Gdańsku — dzisiejszej alei Zwycięstwa. Nie była to jedna nekropolia, lecz kilkanaście sąsiadujących ze sobą założeń. Arkusz Messtischblattu w skali 1:25 000, numer 1677 (Danzig, wydanie 1910), pokazuje wzdłuż Wielkiej Alei szereg ogrodzonych kwater z sygnaturą cmentarną, lecz w obrębie miasta nie podpisuje żadnej z nich. Brama Oliwska, plac ćwiczeń i cegielnia mają na tym arkuszu podpisy. Czynne cmentarze zamknięto w listopadzie 1946 roku. W 1966 roku na terenie cmentarza Najświętszej Marii Panny i cmentarza zjednoczonego urządzono park miejski. Kwater ani nagrobków w tym miejscu nie ma. Ewidencja zabytków opisuje po wschodniej stronie dawnej Wielkiej Alei zespół cmentarno-parkowy w Gdańsku-Aniołkach. Objęto nim tereny dawnych cmentarzy: północną i południową część Cmentarza Ubogich, zwanego cmentarzem Lazaretu (Lazarett Kirchhof), cmentarz parafialny Najświętszej Marii Panny, Zjednoczony Cmentarz, który połączył nekropolie kościołów świętego Bartłomieja, świętego Jana oraz świętych Piotra i Pawła, cmentarz mennonitów i południową część Cmentarza Luterańskiego — wraz z ich układem kompozycyjnym, zachowanym starodrzewem oraz domem zarządcy parku przy alei Zwycięstwa 8. Osobno ujęto przy alei Zwycięstwa dawny cmentarz ewangelicki świętej Trójcy. Cały ten zespół wpisano do rejestru zabytków pod numerem A/2009 decyzją z 6 marca 2025 roku, razem z parkiem Steffensów (w wykazie: „park Steffensonów”…