Gdańsk — Kościół przy Szpitalu Świętego Ducha
Heilige-Geist-Hospital
- Rok powstania
- 1342
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- Gdańsk M.
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicko-augsburska
Z Wikipedii (PL)
Kościół Świętego Ducha przy ulicy Grobla IV 8 na Głównym Mieście wyrósł ze średniowiecznego szpitala, a dziś świątynią nie jest: odbudowany w latach 1957–1959, został połączony ze Szkołą Podstawową numer 50. Na parterze nawy urządzono szatnię uczniowską, na piętrze salę gimnastyczną, a w oddzielonym ścianą prezbiterium świetlicę; żelbetowy strop, którym przedzielono wnętrze, widać z zewnątrz po przeciętych oknach. Pierwsze wzmianki o kaplicy Świętego Ducha pochodzą z 1333 roku, a w latach 1342–1357 powstały kościół i połączony z nim nowy szpital. Gotycka kaplica szpitalna, datowana w karcie ewidencyjnej na 1357 rok, stała się z czasem prezbiterium większej świątyni dostawionej do niej od zachodu. Przejście szpitala w ręce miasta nastąpiło 23 kwietnia 1382 roku: wielki mistrz Winrich von Kniprode oddał radzie Gdańska i jej następcom szpital Świętego Ducha, „leżący wewnątrz muru”, ze wszystkim, co doń wówczas należało i należeć miało później, poza miastem i w mieście, na wieczne zarządzanie. Ordynacja dla ubogich z 1551 roku nakazywała wszystkim żebrakom stawiać się w każdy piątek o ósmej rano przy Świętym Duchu, gdzie dozorcy napominali ich do pobożnego życia, a każdy dostawał tam w piątek fenig. Ordynacja zjednoczonych szpitali Świętego Ducha i świętej Elżbiety z 1643 roku, omawiana przez Adama Szarszewskiego, nakazywała pensjonariuszom codzienną modlitwę rano, w południe i wieczorem, a za uchylanie się od niej groziło wstrzymanie bezpłatnego utrzymania na jeden dzień; zakaz…
Źródła zewnętrzne
- Kwerenda internetowa atlasu z 18 czerwca 2026 roku — kwerenda webowa
- G. Sulikowski, J. Szczypior, M. Gliński, KOŚCIÓŁ ŚW. DUCHA, „Gedanopedia” (dostęp 2 IX 2026) — opracowanie
- ks. Jakub Fankidejski, „Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej podług urzędowych akt kościelnych”, Pelplin 1880, s. 195 — źródło drukowane
- bp Z. Pawłowicz, „Kościoły Gdańska i Sopotu”, Gdańsk 1991 — monografia
- Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia) — encyklopedia
- R. Perucki, „Kościoły, parafie ewangelickie w Gdańsku…”, „Gdański Rocznik Ewangelicki” vol. VI, 2012, s. 105–131 — artykuł naukowy
- Neues Adreßbuch für Danzig und die städtischen Vororte… 1910, cz. IV, s. 62–65 (kościoły ewangelickie) — księga adresowa
- „Handbuch für die Evangelischen in Danzig”, Danzig 1919, s. 125, 126, 127, 221 — źródło drukowane
- „Neues Adreßbuch für Danzig und die städtischen Vororte…”, Danzig 1910, s. 65 — źródło drukowane
- W. Faber, „Die polnische Sprache im Danziger Schul- und Kirchenwesen von der Reformation bis zum Weltkrieg”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 70 (1930), s. 94, 125, 133 — artykuł naukowy
- H. Freytag, „Zwei Danziger Armenordnungen des sechzehnten Jahrhunderts”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 39 (1899), s. 99–130 — artykuł naukowy
- B. Ranisch, „Beschreibung Aller Kirchen-Gebäude der Stadt Dantzig”, Danzig 1695, s. 73 — źródło drukowane
- „Neues Adreßbuch für Danzig und seine Vororte”, Danzig 1897, cz. III, s. 73–75 (kościoły ewangelickie) — księga adresowa
- „Neues Adreßbuch für Danzig und seine Vororte”, Danzig 1905, cz. IV, s. 60–63 (kościoły ewangelickie) — księga adresowa
- „Neues Adreßbuch für Danzig und seine Vororte”, Danzig 1914, cz. IV, s. 61–63 (kościoły ewangelickie) — księga adresowa
- „Neues Adreßbuch für Danzig und seine Vororte”, Danzig 1918, cz. IV, s. 58–60 (kościoły ewangelickie) — księga adresowa
- A. Szarszewski, „Szpitale gdańskie XVI–XVIII w. a duchowość protestancka”, „Studia Historica Gedanensia” XI, 2020, s. 167–168, 172, 184 — artykuł naukowy
- M. G. Löschin, „Etwas zur Geschichte der Kirchen Danzigs”, „Gedana” Bd. 2, Danzig 1815, Stück 29, s. 458–462 (Polona) — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.