Gdańsk — Kościół przy Szpitalu Świętego Ducha
Heilige-Geist-Hospital
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- Gdańsk M.
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicko-augsburska
Z Wikipedii (PL)
Kościół Świętego Ducha przy ulicy Grobla IV 8 na Głównym Mieście wyrósł ze średniowiecznego szpitala. Gotycka kaplica szpitalna powstała w czternastym wieku — karta ewidencyjna datuje ją na 1357 rok — a z czasem dostawiono do niej większą świątynię, w której dawna kaplica została prezbiterium. 📌 Przejście szpitala w ręce miasta ma datę: 23 kwietnia 1382 roku wielki mistrz Winrich von Kniprode oddał radzie Gdańska i jej następcom szpital Świętego Ducha, „leżący wewnątrz muru”, ze wszystkim, co doń wówczas należało i należeć miało później, poza miastem i w mieście, na wieczne zarządzanie. Kiedy w połowie siedemnastego wieku, po 1647 roku, rozebrano stary szpital, kościół stał się budowlą wolnostojącą, a arkady łączące go z zabudowaniami szpitalnymi zamurowano. Od 1557 roku była to świątynia luterańska; wnętrza odnowiono w latach 1780–1782. W dziewiętnastym wieku przeszła w ręce staroluteran, którzy odrzucili pruską unię kościołów ewangelickich z 1817 roku i pozostali osobną wspólnotą wyznaniową. Ksiądz Jakub Fankidejski zapisał, że przy szpitalu był osobny proboszcz, którego wyznaczał komtur gdański, a gdy patronat przejęło miasto, prepozytura wcześnie przeszła w ręce ewangelickie; pierwszym duchownym ewangelickim był tu w 1552 roku Marcin Ortscheid. Wyposażenie przepadło w czasie drugiej wojny światowej. 🟡 Dzisiejsze przeznaczenie budowli źródła podają sprzecznie: według jednego kościołowi nie przywrócono po wojnie funkcji sakralnej i mieści dziś szatnię oraz salę gimnastycz…
Źródła zewnętrzne
- Kwerenda internetowa — weryfikacja Ł.S. (2026-06-18) — kwerenda webowa
- G. Sulikowski, J. Szczypior, M. Gliński, KOŚCIÓŁ ŚW. DUCHA, „Gedanopedia” (dostęp 2 IX 2026) — opracowanie
- ks. Jakub Fankidejski, „Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej podług urzędowych akt kościelnych”, Pelplin 1880, s. 195 — źródło drukowane
- bp Z. Pawłowicz, „Kościoły Gdańska i Sopotu”, Gdańsk 1991 — monografia
- Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia) — encyklopedia
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.