Lisewo Malborskie — cmentarz ewangelicki
Liessau
- Powiat
- malborski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelickie
Z Wikipedii (PL)
Dawny cmentarz ewangelicki w Lisewie Malborskim leżał przy ulicy noszącej nazwę 10-tego Marca, w pisowni przyjętej za ewidencją, na działce 118/1. Wojewódzka i gminna ewidencja zabytków wymienia przy tej samej ulicy dwa osobne cmentarze. Pod pozycją 75 zapisano cmentarz rzymskokatolicki, przykościelny, obok domu numer 42, na działce 151. Pod pozycją 76 — ten ewangelicki. Ewangelickiego cmentarza nie ma. Ewidencja odnotowuje go jako nieistniejący i nie przytacza nazwisk pochowanych; jedynym śladem po nim są relikty zieleni. W źródłach nie znaleziono, której parceli w terenie odpowiada działka 118/1. Lisewo Malborskie, po niemiecku Liessau, leżało na Żuławach w ówczesnym powiecie malborskim, na prawym brzegu Wisły naprzeciw Tczewa — o jedną trzecią mili od tego miasta, a o dwie i pół mili od Malborka. Pierwszy znany przywilej wystawił wsi w 1317 roku wielki mistrz Karol z Trewiru: osadnicy płacili po półtorej grzywny czynszu od włóki, dostali jedną włókę wolną na utrzymanie przewozu przez Wisłę oraz prawo małego rybołówstwa. Agathon Harnoch przypisuje ten przywilej z 1317 roku Wernerowi von Orseln. W 1870 roku powstała tu wielka cukrownia akcyjna, pierwsza w Prusach Zachodnich. Niemieccy mieszkańcy wsi sprzyjali luteranizmowi. Słownik geograficzny podaje, że pierwszy pastor luterański, Jerzy Bühle, przybył tu w 1600 roku; Harnoch datuje ewangelickie nabożeństwa i wzmianki o tutejszym duchownym od 1605 roku. Abraham Hartwich podaje, że 12 września 1605 roku pastor z Lisewa udz…
Źródła zewnętrzne
- lapidaria.wikidot.com — strona internetowa
- zulawy.infopl.info — strona internetowa
- lichnowy.pl — strona internetowa
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834, s. 178 — wykaz duchownych (druk 1834)
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preussen liegenden Werdern”, Königsberg 1723 — opis topograficzny
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preußen liegenden Werdern”, Königsberg 1723, s. 243 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 150, pozycja 72 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 34 — źródło drukowane
- J. Wiśniewski, „Protestanci, menonici i Żydzi w diecezji pomezańskiej (XVII–XVIII w.) w protokołach wizytacyjnych parafii”, „Studia Elbląskie” XVIII, 2017, s. 51 — artykuł naukowy
- Księga parafii ewangelickiej w Lisewie (Liessau) ze spisem pastorów z XVIII wieku i zapiską Wiebego z 1808 roku („Sonstige Verzeichnisse ca. 1750–1806”), Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 980/6654 (Archion 22754) — źródło archiwalne
- Spis pastorów połączonej parafii Boręty (Barendt), Palczewo i Lisewo („Sonstige Verzeichnisse 1630–1905”), Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 980/6588 (Archion 22115) — źródło archiwalne
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.