Pogorzała Wieś — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz ewangelicki w Pogorzałej Wsi, po niemiecku Wernersdorf, leży na Żuławach Malborskich, tuż nad lewym brzegiem Nogatu. Zachowały się na nim trzy najstarsze nagrobki z żeliwnymi krzyżami z XIX wieku, cztery kwatery rodzinne ogrodzone metalowymi kratami oraz granitowy obelisk. Tablica ustawiona na cmentarzu informuje, że najcenniejsze nagrobki zostały wywiezione. Cmentarną kaplicę odtworzono w 1962 roku w nieczynnej wówczas remizie strażackiej w Kraśniewie — wsi, która od 1617 roku dzieliła z Pogorzałą Wsią duchownego. Nadanie dostała wieś w 1340 roku, w dzień świętej Elżbiety: wielki mistrz Dietrich von Altenburg dał jej w Malborku 63 łany, z czego cztery miały pozostać wolne na uposażenie proboszcza. Od drugiej połowy XVI wieku odprawiano tu nabożeństwa ewangelickie w podcieniu domu Treyena, gminnego wałowego. Pierwszym duchownym ewangelickim był Modestus Helling z Ornety, który luteraninem został w Szropach; ożenił się w 1564 roku, a do Pogorzałej Wsi powołano go w 1575 roku. Sąsiednie Kraśniewo, wtedy Schönau — obdarzone przywilejem w 1321 roku przez Wernera von Orseln — miało własnego duchownego, Johanna Rienatha, zmarłego w 1608 roku. Według Harnocha w 1617 roku Kraśniewo rozebrało swój zrujnowany dom modlitwy i nie uzyskało zgody na odbudowę; od tego roku proboszczowie z Pogorzałej Wsi obsługiwali obie wsie. Katolickie akta wizytacji diecezji pomezańskiej, omówione przez Jana Wiśniewskiego, notują w 1785 roku na terenie tutejszej parafii katolickiej 184 protesta…