Biała Góra — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Biała Góra, po niemiecku Weißenberg, leży w gminie Sztum, u rozwidlenia Wisły i Nogatu. W spisie powszechnym z 1 grudnia 1885 roku zapisano tu 541 mieszkańców — 277 mężczyzn i 264 kobiety — w 56 domach i 127 gospodarstwach domowych. Ewangelików było wśród nich 95, katolików 446; jedni i drudzy należeli do parafii w Sztumie. Ta niespełna setka ewangelików to wspólnota, po której został osobny cmentarz. Cmentarz leży na północ od wsi, na działce 106/1 w obrębie Biała Góra, i jest odrębny od tutejszego cmentarza rzymskokatolickiego przy kościele. Datuje się go na drugą połowę XIX wieku. Założenie ma kształt zbliżony do prostokąta i zajmuje 0,14 hektara; granice obsadzono rzędem lip drobnolistnych, z wyjątkiem granicy północnej, która biegnie wzdłuż drogi gruntowej. Wewnątrz rosną pojedyncze dęby, a teren zarastają samosiewy. Nagrobki ustawiono w rzędach, orientowane ze wschodu na zachód. Od 1945 roku cmentarz jest opuszczony i ulega stopniowej destrukcji; zachował się natomiast układ przestrzenny — kształt działki i obsadzenie granic. Gminna ewidencja zabytków miasta i gminy Sztum prowadzi go pod pozycją 47. *Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, bearb. vom Königlichen statistischen Bureau, powiat Stuhm, strony 70–71, pozycja 75; Program opieki nad zabytkami miasta i gminy Sztum 2016–2020; gminna ewidencja zabytków miasta i gminy Sztum, pozycja 47; wojewódzka ewidenc…