Gać — cmentarz ewangelicki na północny wschód od wsi, na skraju lasu

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz na północny wschód od zabudowań Gaci, po niemiecku Gatz, na skraju lasu, w pobliżu ambony myśliwskiej, jest drugim z dwóch dawnych cmentarzy wiejskich tej wsi. Na mapie z lat 1889–1891 go nie ma, a najstarszy datowany nagrobek pochodzi z 1899 roku. Wystawa „Zapomniane cmentarze gminy Słupsk” przypuszcza, że powstał pod koniec XIX wieku, choć monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego zastrzega, że trudno jednoznacznie ustalić, który z dwóch cmentarzy jest starszy. Monografia opisuje go jako dobrze zachowany: czytelne jest pierwotne rozplanowanie z układem grobów, przetrwały liczne pozostałości nagrobków i graniczne nasadzenia — świerki od wschodu, dęby od północy. Wystawa przedstawia go jako jeszcze bardziej zniszczony od pierwszego: nie zachowały się na nim nawet elementy żeliwnych nagrobków. Pierwszy cmentarz, na południe od wsi, wśród pól, miał wydzielone miejsce na pochówek rodowy: w narożniku południowo-zachodnim usypano wzniesienie i postawiono na nim murowaną kaplicę grobową, do której wiodła dębowa alejka; według monografii należała ona najprawdopodobniej do rodziny von Zitzewitz. Kaplica, przez miejscowych nazywana „trupiarnią”, jest dziś ruiną bez dachu. Gać od 1463 roku należała do rodu von Below, a w 1871 roku kupił ją Wilhelm von Zitzewitz z Sycewic. W 1784 roku Gać liczyła 27 dymów; była tu szkoła. Wieś należała do parafii w Zębowie (Symbow) w synodzie darłowskim, a chata Mückenkathen — do parafii w Peest. Brüggemann zaznacza, że Gać „gehörte eh…