Gać — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Gać, po niemiecku Gatz, leżała w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, i była wsią w całości ewangelicką. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku ujął ją jednym wierszem, jako gminę wiejską: 113 ewangelików i ani jednego katolika, z parafią ewangelicką w Zębowie. Sama Gać była przy tym siedzibą okręgu urzędowego, do którego należały także Sycewice — osobno gmina wiejska ze 177 ewangelikami, osobno obwód dworski z 254 — i one również chodziły do zębowskiego kościoła. 📌 Parafia zębowska miała przy tym nietypowo rozdzielone prawa: kolatorem był właściciel dóbr Zębowa, ale patronat nad nią sprawowali wspólnie posiadacze Redęcina i Sycewic. Do 1814 roku należała do synodu darłowskiego i dopiero zarządzenie rejencji koszalińskiej z 2 listopada tego roku przeniosło ją do słupskiego staromiejskiego; jej starsze akta spłonęły. 📌 Cmentarze były w Gaci dwa i wyglądały zupełnie inaczej. Ten na południe od wsi, wśród pól, dostał wydzielone miejsce na pochówek rodowy: w narożniku południowo-zachodnim usypano wzniesienie, a na nim postawiono murowaną kaplicę grobową, wiązaną z rodziną von Zitzewitz, do której wiodła dębowa alejka. Ten opis dotyczy drugiego, założonego na północny wschód od zabudowań, na skraju lasu, w pobliżu ambony myśliwskiej. 📌 Na mapie z lat 1889–1891 jeszcze go nie ma, powstał więc później, a najstarszy datowany nagrobek pochodzi z 1899 roku. Zachował się nadspodziewanie dobrze: czytelne jest pierwotne rozplanowanie z układem grobów, przetrwały…