Czersk — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Dawny cmentarz ewangelicki Czerska leży przy ulicach Chojnickiej i Kwiatowej, obok posesji Chojnicka 28, i zajmuje około 0,90 hektara. Ewangelicy byli w Czersku mniejszością, ale liczącą się. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył w mieście 2 767 mieszkańców: 2 001 katolików, 537 ewangelików i 229 Żydów. Trzydzieści sześć lat później, gdy pierwszy powszechny spis ludności Rzeczypospolitej z 30 września 1921 roku odnotował tu już 6 700 mieszkańców, wyznanie ewangelickie podały 374 osoby, narodowość polską 6 263, a niemiecką 429. 📌 Te dwie ostatnie liczby warto zestawić: Niemców było o pięćdziesięcioro pięcioro więcej niż ewangelików. Równanie „ewangelicki znaczy niemiecki” nie działa — mieszkali tu również niemieccy katolicy. 📌 Własnej organizacji kościelnej czerscy ewangelicy długo nie mieli: parafią macierzystą było dla nich Mokre, do którego spis kieruje trzydzieści osiem miejscowości powiatu chojnickiego. Stamtąd dojeżdżał duchowny i tam odprawiano nabożeństwa; pierwszym pastorem tej parafii był Immanuel Kleßl, ustanowiony w 1829 roku. Własne księgi metrykalne — chrztów, ślubów, zgonów, komunikantów i konfirmowanych — Czersk prowadzi dopiero od 1900 roku, podczas gdy katolickie sięgają 1733. 📌 Wizytacja biskupa Hieronima Rozrażewskiego, przeprowadzona około 1583 roku, zastała w Czersku kościół drewniany dobrze kryty, z dobrze ogrodzonym cmentarzem, konsekrowany pod wezwaniem świętej Marii Magdaleny. Wizytator zapisał przy tym dwa niepokoje. Pierwszy: dwie wsie s…