Janowo — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Janowo — po niemiecku Johannisdorf, wieś świętego Jana — leży w gminie Kwidzyn, nad Wisłą. W Janowie stał kościół parafialny pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela, siedziba katolickiej parafii, a przy nim cmentarz przykościelny z drugiej połowy XIX wieku. Kościół, wzniesiony w latach 1867–1872, wpisano do rejestru zabytków 14 lutego 1994 roku pod numerem A-1439, a ten sam numer objął cmentarz przykościelny i bramę. W ewidencji konserwatorskiej cmentarz przykościelny figuruje pod pozycją 162 (działka 126). Ewangelicy mieli własne miejsce pochówku: cmentarz założony w pierwszej połowie XIX wieku, w północnej części wsi, na wale wiślanym, na częściach działek 266 i 264 — w ewidencji pod pozycją 163. Program Opieki nad Zabytkami Gminy Kwidzyn na lata 2023–2026 datuje go na pierwszą połowę XIX wieku, a najstarszy nagrobek na 1855 roku. W tym programie cmentarz figuruje jako zamknięty w 1961 roku; teren jest zaniedbany, układ wewnętrzny nieczytelny, porośnięty starodrzewem i samosiejkami. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego (tom III, 1882) opisuje Janowo — „al. Janowa góra”, po niemiecku Johannisdorf — jako wieś kościelną parafialną w powiecie kwidzyńskim, „na nizinach prawego brzegu Wisły, prawie naprzeciw Gniewu”. W tym opisie wieś od strony rzeki zabezpieczała grobla. Wieś liczyła 1446 mórg, 64 budynki i 31 domów, 157 katolików i 126 ewangelików. Kościół katolicki murowano według Słownika od 1867 do 1871 roku, a nowa parafia miała 1123 dusze; wcześniej kościoła tu nie b…