Kwidzyn — cmentarz ewangelicki przy ulicy Piastowskiej
Marienwerder
- Powiat
- kwidzyński
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelickie
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz ewangelicki przy ulicy Piastowskiej w Kwidzynie (po niemiecku Marienwerder) wojewódzka ewidencja zabytków opisuje krótko: cmentarz ewangelicki, ulica Piastowska. Figuruje w niej w arkuszu miasta Kwidzyna pod pozycją 541, w stanie z 29 sierpnia 2026 roku. Ten sam wykaz notuje w mieście drugi cmentarz ewangelicki, przy ulicy Hallera (pozycja 539), a obok niego cmentarz katolicki (pozycja 540). Według atlasu historycznego Kwidzyna zaraz po wojnie zlikwidowano wszystkie cmentarze ewangelickie miasta; od początku lat pięćdziesiątych zmarłych chowano na cmentarzu komunalnym przy ulicy Malborskiej. Gminny Program Opieki nad Zabytkami Miasta Kwidzyna na lata 2024–2027 wymienia jednak cmentarz przy ulicy Piastowskiej wśród nieczynnych: jest niewielki, ma nieregularny kształt, a zachowały się na nim nagrobki z datą pochówku z 1926 roku. Starsze cmentarze miasta opisuje kronika Kwidzyna, którą H. C. W. Jahn wydał własnym nakładem w 1844 roku. Gdy pod koniec XVIII wieku zakazano chować zmarłych na cmentarzu wokół kościoła, a miejsce pochówków urządzone przy szpitalu przestało wystarczać rosnącej ludności, założono nowy cmentarz dalej od centrum, na przedmieściu. W 1844 roku był on już, mimo wszelkich powiększeń, zapełniony i znów otoczony przez rozrastające się miasto, tak że — jak pisał Jahn — wkrótce trzeba będzie założyć nowy cmentarz poza miastem. Trzeci cmentarz, zwany Todtenberg, w obrębie zamkowym, oraz cmentarz szpitalny zamknięto już dwadzieścia lat wcześniej. Pierwszy…
Źródła zewnętrzne
- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Kwidzyn (miasto), stan 29 VIII 2026, poz. 541
- Wojewódzka ewidencja zabytków województwa pomorskiego — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, zeszyt III: Regierungsbezirk Marienwerder, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku) — spis urzędowy
- A. Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen, Neidenburg 1890 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku — spis powszechny
- Gminny Program Opieki nad Zabytkami Miasta Kwidzyna na lata 2024–2027, uchwała nr IX/73/24 z 16 grudnia 2024 roku, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego 2025, poz. 63, s. 61 i 143 — program opieki nad zabytkami
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 69 — źródło drukowane
- H. C. W. Jahn, „Chronik der Stadt Marienwerder in Westpreußen”, nakładem autora, 1844, s. 56, 176 oraz plan miasta — monografia
- H. Weilandt, „Marienwerder vor hundert Jahren. Aufzeichnungen von H. Weilandt, weiland Ratsherr in Marienwerder, aus dem Jahre 1888”, „Zeitschrift des historischen Vereins für den Regierungsbezirk Marienwerder”, z. 59, Marienwerder 1920, s. 14 — monografia
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.