Stańkowo — cmentarz ewangelicki
Riesenwalde
- Powiat
- kwidzyński
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelickie
Z Wikipedii (PL)
Stańkowo — w dokumencie z 1330 roku Stanko, po niemiecku Riesenwalde — leży w gminie Prabuty, w powiecie kwidzyńskim, nad szosą i sporym jeziorem. W 1347 roku biskup pomezański Mikołaj I nadał wsi nowy przywilej na 60 włók na prawie chełmińskim, a sołtysowi, obok zwykłego uposażenia, wolne rybołówstwo w płynącej tędy rzece — po to, by miał czym podejmować wójta i innych biskupich urzędników; pozostali gospodarze czynszowali rocznie na świętego Marcina po 15 skojców i dwie kury. W połowie XVI wieku notowano tu nazwiska Wentzel, czyli Więcesław, i Bartholomaeus Ihane, czyli Jan, a w 1809 roku na pięćdziesięciu mieszkańców przypadało dwadzieścia jeden polskich nazwisk. W 1542 roku pierwszy ewangelicki duchowny objął Stańkowo. Kościół, do 1654 roku patronatu monarszego, stał przed Reformacją; był murowany, z murowaną wieżą, i miał w podziemiach kryptę ze zmumifikowanymi zwłokami. W 1852 roku wypalił się od uderzenia pioruna, a w 1862 roku odnowiono go wewnątrz i z zewnątrz w stylu nowoczesnym; wieża dostała wtedy nowy drewniany hełm, a w 1879 roku zawisły w niej dwa nowe dzwony. Organy miały osiem rejestrów, ołtarz i ambona tworzyły całość. Agathon Harnoch ujmuje parafię w diecezji suskiej (Rosenberg) jako jedno probostwo „Riesenkirch und Riesenwalde”, czyli Obrzynowo ze Stańkowem, liczące 1817 dusz. Jeden duchowny obsługiwał obie gminy macierzyste od 1739 roku; wcześniej, w latach 1675–1739, każda miała własnego. Topografia Goldbecka z 1789 roku nazywa tutejszy kościół luterań…
Źródła zewnętrzne
- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Prabuty, stan 29 VIII 2026, poz. 355
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Rosenberg — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902 — źródło drukowane
- Agathon Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen, Neidenburg 1890 — źródło drukowane
- J. F. Goldbeck, „Volständige Topographie des Königreichs Preussen”, cz. 2: „Topographie von West-Preussen”, Marienwerder 1789, s. 186 — źródło drukowane
- Program Opieki nad Zabytkami Gminy Prabuty na lata 2023–2026, uchwała nr LXIII/411/2023 z 22 lutego 2023 roku, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego 2023, poz. 1290, s. 35, poz. 9 — program opieki nad zabytkami
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 77 — źródło drukowane
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.