Stańkowo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Stańkowo — w dokumencie z 1330 roku Stanko, po niemiecku Riesenwalde — leży w gminie Prabuty, w powiecie kwidzyńskim, nad szosą i sporym jeziorem. W 1347 roku biskup pomezański Mikołaj I nadał wsi nowy przywilej na 60 włók na prawie chełmińskim, a sołtysowi, obok zwykłego uposażenia, wolne rybołówstwo w płynącej tędy rzece — po to, by miał czym podejmować wójta i innych biskupich urzędników; pozostali gospodarze czynszowali rocznie na świętego Marcina po 15 skojców i dwie kury. Reformacja przyszła tu wcześnie: pierwszy ewangelicki duchowny objął Stańkowo w 1542 roku. Kościół, do 1654 roku patronatu monarszego, stał już przed Reformacją; był murowany, z murowaną wieżą, i miał w podziemiach kryptę ze zmumifikowanymi zwłokami. W 1852 roku wypalił się od uderzenia pioruna, a dziesięć lat później, w 1862, odnowiono go wewnątrz i zewnątrz w stylu nowoczesnym; wieża dostała wtedy nowy drewniany hełm, a w 1879 roku zawisły w niej dwa nowe dzwony. Organy miały osiem rejestrów, ołtarz i ambona tworzyły całość. Parafia była połączona z sąsiednim Riesenkirch i liczyła 1817 dusz, a jej okręgi szkolne obejmowały Riesenkirch, Jacobsdorf i Stańkowo z Graśnikiem i Pachutkami. Metryki dla Stańkowa zaczynają się bardzo dawno: chrzty od 1671 roku — z lukami do 1772 — śluby i zgony od 1747, a spis komunikantów od 1855. Wieś była wtedy dwoiście urządzona: osobno gmina wiejska z kościołem i szkołą ewangelicką na 401 ha, osobno dobra rycerskie na 1046 ha, do których w 1870 roku dołączono folwark W…