Ryjewo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz ewangelicki w miejscowości Ryjewo (po niemiecku Rehhof), gmina Ryjewo, powiat kwidzyński. Ewidencja konserwatorska opisuje go jako: cmentarz ewangelicki, ul. Grunwaldzka. Podstawa wpisu: wojewódzka ewidencja zabytków (arkusz gminy Ryjewo, pozycja 101), stan z 29 sierpnia 2026 roku. Lokalizacja przybliżona — do uściślenia w terenie. 📌 Parafia ewangelicka powstała w Ryjewie późno — ukonstytuowano ją w 1890 roku — a zanim to nastąpiło, wierni nie mieli własnej świątyni. Nabożeństwa odprawiano na przemian w dwóch miejscach: w niewielkim kościele w Louisenwalde, wzniesionym w 1796 roku z kamienia, bez wieży, pod patronatem dworskim i przyłączonym w 1813 do parafii sztumskiej, oraz w szkole w Zieglershuben. Pierwszym duchownym został 10 października 1888 roku pastor Torsepius, z pensją 2100 marek. 📌 Parafia była rozległa: liczyła dwa tysiące dusz i sześć miejsc szkolnych, do których przypisano kilkadziesiąt okolicznych osad i wybudowań; w roku sprawozdawczym odnotowano 60 chrztów, 18 ślubów, 800 komunikujących i 20 pogrzebów. Nabożeństwa odprawiano po niemiecku, a kościół katolicki stał w Straszewie. *Źródła: wojewódzka i gminna ewidencja zabytków; karty ewidencyjne Narodowego Instytutu Dziedzictwa; A. Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen, Neidenburg 1890.*