Rozpędziny — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz ewangelicki w Rozpędzinach leży na rozstaju drogi z Kwidzyna do Sadlinek i drogi w stronę rzeki Liwy, przy kaplicy cmentarnej, na działkach 167/3 i 167/4. Karta z maja 1987 roku ocenia stan cmentarza słowami: „Całość mocno zarośnięta samorostami i zdewastowana”. Cmentarz leżał wtedy na południe od wsi, w sosnowym lasku na wschód od torów kolejowych, i nie miał ani muru ogrodzeniowego, ani bramy. Według karty najstarszy zachowany nagrobek pochodził z 1879 roku. W karcie naliczono osiemdziesiąt nagrobków wolnostojących i sto osiemdziesiąt mogił. W karcie z 1987 roku drzewostan — lipy, dęby, sosny, świerki i jesiony — oceniono jako zachowany w dobrym stanie. Karta z 1987 roku podaje powierzchnię 1,04 hektara; kaplicy cmentarnej, o której piszą nowsze źródła, nie wymienia. Rozpędziny, po niemiecku Rospitz, leżą w gminie Kwidzyn. W latach osiemdziesiątych XIX wieku *Słownik geograficzny* (tom z 1888 roku) opisywał Rozpędziny, po niemiecku *Rospitz*, jako wieś w Pomezanii, której najbliższa stacja pocztowa znajdowała się w Kwidzynie. Słownik geograficzny chwali malownicze położenie wsi i notuje 706 hektarów gruntu, z czego 439 roli i 112 łąk, oraz trzyklasową szkołę ewangelicką na miejscu. W 1868 roku naliczono we wsi 107 budynków i 74 domy. W 1885 roku było tu 90 domów i 132 dymy, czyli gospodarstwa domowe. Trzyklasowa szkoła ewangelicka liczyła w 1887 roku 179 dzieci. W 1868 roku wieś liczyła 678 mieszkańców, w tym 606 ewangelików i siedemdziesięciu dwóch katolików. W …