Rozpędziny — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Rozpędziny, po niemiecku Rospitz, w gminie Kwidzyn były wsią zdecydowanie ewangelicką i przy tym sporą. Słownik geograficzny chwali jej malownicze położenie i notuje 706 hektarów gruntu, z czego 439 roli i 112 łąk, oraz trzyklasową szkołę ewangelicką na miejscu. Trzy odczyty układają się w jeden ciąg. W 1868 roku wieś liczyła 678 mieszkańców, w tym 606 ewangelików i siedemdziesięciu dwóch katolików. W 1885 roku — 606 mieszkańców, w tym 503 ewangelików i 103 katolików; tę liczbę potwierdza co do jednego pruski spis powszechny, w wykazie powiatu kwidzyńskiego na stronie 78 pod pozycją 94. Spis gmin z 1 grudnia 1910 roku zapisał 570 mieszkańców, w tym 459 ewangelików i osiemdziesięciu czterech katolików. 📌 Liczba 606 znaczy więc w Słowniku dwie różne rzeczy: raz ewangelików roku 1868, raz wszystkich mieszkańców roku 1885 — i stąd brała się pozorna sprzeczność. Ewangelików ubyło od 1868 roku o niemal jedną czwartą, a katolików najpierw przybyło, z siedemdziesięciu dwóch na 103, potem zaś ubyło do osiemdziesięciu czterech. Wieś należała do parafii ewangelickiej w Kwidzynie, a Agathon Harnoch wymienia ją wśród miejscowości szkolnych tej parafii. W 1910 roku dwadzieścioro jeden mieszkańców podało polski jako język ojczysty. Cmentarz ewangelicki leży na rozstaju dróg z Kwidzyna do Sadlinek i drogi w stronę rzeki Liwy, przy kaplicy cmentarnej, na działkach 167/3 i 167/4; zachował się jako relikt po dawnej ludności ewangelickiej. 🔴 Datowanie pozostaje rozbieżne: Kwidzynopedia lokuje…