Dobrzewino — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Po ewangelickiej wspólnocie Dobrzewina został cmentarz. W źródłach nie znaleziono daty założenia cmentarza; wojewódzka ewidencja zabytków, w której figuruje, podaje przy nim typ obiektu, bez datowania i bez położenia. Dobrzewino w gminie Szemud, w powiecie wejherowskim, w źródłach niemieckich występuje jako Wertheim; przed 1920 rokiem należało do ówczesnego powiatu wejherowskiego (Kreis Neustadt in Westpreußen) w rejencji gdańskiej. Najstarszy zapis o wsi w aktach kościelnych pochodzi z wizytacji archidiakonatu pomorskiego, przeprowadzonej za biskupa Hieronima Rozrażewskiego. W wykazie wsi należących do parafii w Kielnie Dobrzewino figuruje jako trzy dwory szlacheckie, płacące kościołowi po grzywnie („Dobrzewino, curiae 3 nobilium, solvunt per unam marcam”). O sąsiednich Łężycach ta sama wizytacja notuje, że dawniej należały do Kielna, lecz „z powodu herezji” odwróciły się ku Redzie. Później tutejsi ewangelicy należeli do parafii w Karczemkach (Friedenau). Taką przynależność odnotowuje przy Wertheim spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku: obszar dworski o 27 domach mieszkalnych i 42 gospodarstwach domowych liczył wtedy 263 mieszkańców — 140 mężczyzn i 123 kobiety — w tym 34 ewangelików i 229 katolików. Urząd stanu cywilnego, obwód urzędowy i parafię katolicką miał w Kielnie. W spisie z 1 grudnia 1890 roku obwód dworski wraz z Dębową Karczmą i Karczemkami liczył 293 mieszkańców, w tym 30 ewangelików. Stefan Ramułt, przeliczając dane spisu, uznał 25 z nich za Niemców, a pięci…