Kisewo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Kisewo (niemieckie Küssow) w gminie Łęczyce było przed wojną wsią w całości ewangelicką — spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zapisał w tutejszym obwodzie dworskim 174 ewangelików i ani jednego katolika, a jako parafię wskazał Brzeźno Lęborskie. Mówiono tu jeszcze po kaszubsku: Tetzner, spisując u schyłku dziewiętnastego wieku mowę Słowińców i Kaszubów nadłebskich, wymienił Kisewo — w formie *Kisowo* — wśród wsi, w których można było spotkać starych ludzi rozumiejących ten język. Cmentarz tej wspólnoty leży na wzgórzu w lesie, około kilometra od zabudowań; prowadziły na nie granitowe schody, z których zachowało się już tylko kilka stopni. Grzebano tu wcześnie: w 1767 roku pochowano na tym wzgórzu Joachima Antona von Woedtke, właściciela majątku w Strzelęcinie. U szczytu schodów stała niewielka kaplica cmentarna z czerwonej cegły, o wymiarach mniej więcej cztery na cztery metry, a obok niej dzwonnica. To do niej ród von Osterroht — uszlachcony 2 stycznia 1863 roku — przeniósł trzy dzwony ufundowane pierwotnie kościołowi w Brzeźnie. Po drugiej wojnie światowej dzwony skradziono, a pozbawiona jakiejkolwiek opieki dzwonnica rozsypała się. Granice założenia zatarły się i dziś są nieczytelne; sam cmentarz zajmuje mniej więcej czterdzieści na pięćdziesiąt metrów. 🔴 Gminna ewidencja zabytków podaje jednak i odległość, i powierzchnię inaczej: cmentarz ma leżeć jakieś czterysta metrów na południe od zabudowań, na skraju lasu, i zajmować około czterdziestu arów, czyli dwa razy więce…