Odry — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Odry — po niemiecku Odri — leżą w gminie Czersk, w powiecie chojnickim, nad Czarną Wodą, na samej granicy dawnych powiatów chojnickiego i starogardzkiego. W Odrach znajduje się stanowisko kręgów kamiennych: jedenaście trójek kamieni w linii prostej i dziewięć kręgów obok nich, w większości z menhirem pośrodku. Dawni właściciele, Odrowscy, wznieśli tu obszerną kaplicę filialną kościoła w Wielu, pod wezwaniem Znalezienia i Podwyższenia Krzyża Świętego; proboszcz albo jego wikary przyjeżdżał z nabożeństwem około siedmiu razy w roku, a ponieważ na tutejszym cmentarzu chowano zmarłych, przybywał też na pogrzeby. Do kaplicy należały Odry, Wojtal, Wdzydze Tucholskie, Lelekowiec, Lipa, Zabrody, Pustki i Bąk. W 1702 roku drewniana kaplica była w nędznym stanie, a w 1739 roku zbudował ją od nowa ówczesny dziedzic Mikołaj Pawłowski, sędzia ziemski człuchowski. Mikołaj Pawłowski był tym samym dziedzicem, dla którego wystawiono papieski indult na odprawianie Mszy w kaplicy w Mokrem. Nowa budowla stanęła znów z drewna, kryta dachówką, z czterema oknami i dwoma w zakrystii, trzema ołtarzami, trzynastoma ławkami i małym pozytywem na chórze. Dochodów nie miała żadnych i utrzymać się nie mogła. W źródłach nie znaleziono daty, kiedy zaniechano kaplicy. Według urzędowego podręcznika rejencji kwidzyńskiej z 1868 roku ewangelicy należeli do parafii w Mokrem; katolicy — do parafii *Wielle*; dzieci należały do okręgu szkolnego *Woithal*. *Słownik geograficzny* naliczył tu w 1868 roku 358 mieszkańc…