Mosiny — cmentarz ewangelicki (poł. XIX w.)

Z Wikipedii (PL)

Mosiny, po niemiecku Mossin, były wsią w większości ewangelicką. Słownik geograficzny podaje dla 1868 roku 614 mieszkańców, w tym 443 ewangelików i 164 katolików; spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku notuje we wsi 674 mieszkańców — 424 ewangelików, 245 katolików i pięciu Żydów. Ewangelicy należeli do parafii w Starym Gronowie, które leżało w sąsiednim powiecie złotowskim, a we wsi działała ewangelicka szkoła. Ten cmentarz założono w połowie XIX wieku. Karta cmentarza, sporządzona 30 września 1992 roku przez inżyniera Henryka Greckiego, umieszcza go w południowej części wsi, poza zabudową, przy skrzyżowaniu dróg do Bukowa i Nowego Gronowa, na równym terenie między zagrodą numer 18 a polem. Cmentarz zajmuje 0,63 hektara, a jego układ był regularny: granice pierwotnego założenia są czytelne, kwatery i groby nie. Nagrobki usunięto; karta notuje pięć mogił z pierwszej połowy XX wieku. Ogrodzenia, bramy ani kaplicy nie ma. Z dawnej zieleni zostały drzewa wzdłuż granicy cmentarza — 14 lip, trzy kasztanowce i klon — a drzewostan zachował się w 80 procentach. Cmentarz jest nieczynny, a karta jako główne zagrożenie wskazuje dewastację. Widać go na mapie topograficznej w skali 1 : 25 000 z 1874 roku, arkusz 1074. Według urzędowego podręcznika rejencji kwidzyńskiej z 1868 roku katolicy należeli do parafii w Człuchowie, a miejscowość miała własny okręg szkolny. Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Myśligoszcz (Marienfelde) i podaje tu 472 ewan…