Juszkowo — kościół ewangelicki (Gischkau, nieistniejący)
Gischkau
- Rok powstania
- 1649
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- gdański
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Juszkowo, po niemiecku Gischkau, leży na Wyżynie Gdańskiej, a jego początki sięgają najstarszych osad Pomorza — z tutejszych cmentarzysk pochodzą denary rzymskie. Do 1919/20 roku Juszkowo należało do prowincji Prusy Zachodnie, w latach 1920–1939 do Wolnego Miasta Gdańska, a w latach 1939–1945 do okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie; od 1887 do 1939 roku było samodzielną gminą w powiecie Danziger Höhe. Była to wieś książęca. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich podaje, że Mściwój I zapisał ją cystersom oliwskim, a Świętopełk II zapis cofnął w 1220 roku. John Muhl, dziejopis wsi Wyżyny Gdańskiej, opisuje to inaczej: wieś Uscow, nadaną Oliwie w XII wieku, klasztor za zgodą księcia zamienił przed 1224 rokiem na wieś Barnewitz, a pod nazwą Juskow miejscowość pojawia się w 1294 roku, gdy Stefan i Albert oddali ją biskupowi włocławskiemu w zamian za Witomino i Böltendorf. Po Krzyżakach wieś przeszła w ręce gdańszczan: 16 czerwca 1454 roku król Kazimierz przyrzekł w Elblągu miastu wsie zakonne Wyżyny Gdańskiej, Juszkowo wymieniając z nazwy, a nadanie potwierdził pokój toruński. Chronologię tutejszych świątyń najpełniej podaje Muhl, opierając się na aktach gdańskich. W żadnym z dokumentów trzynastego, czternastego i piętnastego stulecia o wiejskim kościele nie ma mowy: świątynię ewangelicką założono i zbudowano w dolnej części wsi dopiero po Reformacji, około 1570 roku, a pierwszy duchowny ewangelicki jest tu poświadczony około Wielkanocy 1573 roku; …
Źródła zewnętrzne
- Juszkowski kościół, berlinka i smok — Praust/Pruszcz — audyt workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich — źródło drukowane
- ks. Jakub Fankidejski, „Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej”, Pelplin 1880 — źródło drukowane
- A. Harnoch, Chronik und Statistik…, Neidenburg 1890, s. 391, hasło Gischkau — źródło drukowane
- Juszkowo. Odsłonili tajemniczą płytę i spalony kościół — strefahistorii.pl — prasa
- Juszkowo: odsłonili relikty XVII w. kościoła, w tym tablice — pruszczgdanski.naszemiasto.pl — prasa
- Niezwykła książka. Juszkowo i Borzęcin w opowieściach mieszkańców — dziennikbaltycki.pl — prasa
- Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Pruszcz Gdański na lata 2018–2021 (oprac. P. Najmajer), załącznik do uchwały nr VII/44/2019 Rady Gminy Pruszcz Gdański z 31 maja 2019 roku, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego 2019, poz. 3144 — dokument samorządowy
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. I”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 84 (2005), streszczenie księgi G11 (wizytacja 1649) — repertorium archiwalne
- „Germany, Prussia, West Prussia, Catholic and Lutheran Church Records — Inventory”, FamilySearch Wiki (inwentarz mikrofilmów i kopii cyfrowych) — inwentarz archiwalny
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 391 — źródło drukowane
- J. Muhl, „Geschichte der Dörfer auf der Danziger Höhe”, Gdańsk (Quellen und Darstellungen zur Geschichte Westpreußens, z. 21), s. 12, 13, 146, 99 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 39, pozycja 70 — źródło drukowane
- J. Muhl, „Kirchen auf der Danziger Höhe II”, „Mitteilungen des Westpreußischen Geschichtsvereins”, rocznik 35, 1936, z. 3, s. 69, 72 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 33, 40, 76, 327; t. 2, s. 649, 673; t. 3, s. 758, 817, 893, 943; t. 4, s. 1111, 1253, 1286; t. 5, s. 1291, 1314, 1483, 1494, 1514; t. 7, s. 1809, 1886, 2059 — źródło drukowane
- „Ostpreußische Zeitung” (Königsberg), 20 października 1853 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Königsberg), 4 marca 1858 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Königsberg), 25 maja 1899 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Westdeutsche Zeitung”, 8 października 1896 roku, s. 3 (obraz strony: Universitäts- und Landesbibliothek Bonn, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Tägliche Rundschau” (Berlin), 4 grudnia 1898 roku, s. 17 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- E. Praetorius, »Evangelisches Danzig«, cz. 2, rękopis XVIII w. (Staatsbibliothek zu Berlin, Ms. boruss. fol. 268), k. 116r–116v, 118r — źródło archiwalne
- Księga metrykalna parafii ewangelickiej w Juszkowie (Gischkau) od 1805 roku z zapiskami duchownych z lat 1805–1832, Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 980/5594 (Archion 16355) — źródło archiwalne
- Księga różnych spisów parafii ewangelickiej w Juszkowie (Gischkau) z lat 1649–1695, Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 980/5592 (Archion 16325) — źródło archiwalne
- „Amtliche Mittheilungen des Königlichen Konsistoriums der Provinzen Ost- und Westpreußen” (Königsberg), 1884, nr 12, s. 82 (Warmińsko-Mazurska Biblioteka Cyfrowa) — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.