Gdańsk-Aniołki — cmentarz garnizonowy (St. Elisabeth-Kirchhof)

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz garnizonowy leży przy dzisiejszej ulicy Dąbrowskiego, dawnej Am Hagelsberg, na lekko wzniesionym terenie u stóp Grodziska, opadającym ku północy; zajmuje 2,74 hektara. Jego istnienie poświadczone jest od 1822 roku. Był cmentarzem wielowyznaniowym, ale od połowy XIX wieku zarządzał nim ewangelicki kościół garnizonowy świętej Elżbiety — gdańska księga adresowa z 1910 roku wymienia go wśród cmentarzy ewangelickich jako „St. Elisabeth-Kirchhof (Garnison-Kirchhof) auf dem Hagelsberge”, z wejściem od Große Allee 37a, „Aufgang zum Hagelsberg”. Andrzej Januszajtis podaje, że cmentarz Garnizonowy założono w 1814 roku na przedpolu umocnień Grodziska, gdzie wcześniej chowano poległych żołnierzy, wśród nich polskich legionistów gen. Giełguda, którzy w 1807 roku pomogli Francuzom zdobyć Gdańsk. Według niego przy cmentarzu Garnizonowym chowano też bezwyznaniowców. Cmentarz rozbudowywano po wojnie francusko-pruskiej w latach siedemdziesiątych XIX wieku, w latach dziewięćdziesiątych ku północnemu wschodowi i około 1916 roku ku południowi, o kwatery z pierwszej wojny światowej. W latach 1897–1905 połączono go z sąsiednim ewangelickim cmentarzem Bożego Ciała i wzniesiono drewnianą neogotycką kaplicę. Wydana w 1941 roku historia ewangelickiego kościoła garnizonowego podaje, że gmina wojskowa ma cmentarz na Grodzisku przy Bramie Oliwskiej od 1814 roku i że powiększano go trzykrotnie: w 1864, 1875 i 1917 roku; halę cmentarną i mieszkanie zarządcy cmentarza zbudowano w 1892 roku. W tym s…