Gdańsk - Grodzisko — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Nowy Cmentarz (Neuer Kirchhof, St. Marien-Kirchhof) należał do parafii kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny — gdańskiej Marienkirche. Zwolennicy Lutra odprawiali w niej nabożeństwa już od 1529 roku, a w 1572 roku przejęli ją ostatecznie i użytkowali do 1945 roku; obie daty podaje Reszka w książce „Ewangelicy na Gochach”, w rozdziale o Reformacji na Pomorzu. Ślad po pogrzebach tej parafii został w jej księgach: Bär w spisie z 1908 roku wymienia „Danzig, St. Marien” wśród parafii ewangelickich diecezji gdańskiej miejskiej, z chrztami od 1580 roku, ślubami od 1590 i zmarłymi z lat 1537–1566 oraz od 1593 — po części prowadzonymi jako Steinbücher, czyli księgi kamieni nagrobnych. Sam cmentarz powstał w latach 1819–1829, po reformie cmentarzy zespołu z około 1818 roku, gdy większość obszaru rozdzielono między parafie gdańskie. Leżał przy ulicy 3 Maja 8, po północnej stronie Ogrodu Strzeleckiego i Domu Strzeleckiego imienia Fryderyka Wilhelma, i zajmował 0,69 ha. Działka miała kształt wieloboku wydłużonego na osi wschód–zachód, a teren wznosił się lekko ku zachodowi. Od północy cmentarz graniczył z drogą na Grodzisko, przy której w latach 1880–1882 wzniesiono koszary pionierów (Pionierkaserne, następnie Szkoła Wojenna). Wchodził w skład zespołu cmentarzy u podnóża Grodziska, po zachodniej stronie dzisiejszej ulicy 3 Maja — obok nekropolii świętego Bartłomieja I i II, świętej Katarzyny, świętego Piotra i Pawła, Bożego Ciała, Reich der Toten oraz żydowskiej. Czynny był do…