Gdańsk - Wisłoujście — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Zbór w Wisłoujściu jest starszy niż jego cmentarz. Kościół stał tu przed reformacją, a ponieważ prawo patronatu miał magistrat gdański, wcześnie przeszedł na luteranizm: pierwszym pastorem luterańskim zapisano w 1569 roku Jana Kroslinga, którego pod nazwiskiem Johann Kroßling wymienia niezależnie Harnoch jako pierwszego duchownego parafii Neufahrwasser i Weichselmünde. Własne księgi metrykalne prowadzono w Wisłoujściu od 1630 roku, a pogrzeby wpisywano do nich od 1790; w tych samych księgach zachowały się dłuższe zapiski z czasów oblężeń, z lat 1789 i 1807. Cmentarz ewangelicki w Nowym Porcie (po niemiecku Neufahrwasser), historycznie związany z rejonem Wisłoujścia (Weichselmünde) u ujścia Wisły, założono przed 1689 rokiem dla załogi Szańca Zachodniego i z czasem powiększano ku zachodowi. Przejęła go gmina ewangelicka Nowego Portu, ukonstytuowana w 1793 roku. 🔴 Data jej usamodzielnienia jest w źródłach rozbieżna: przyjmowany dotąd rok 1833 potwierdza spis Bära, w którym księgi parafii Danzig-Neufahrwasser zaczynają się właśnie wtedy, natomiast Fankidejski pisze, że parafię Nowego Portu założono dopiero w 1866 roku. Jej kościół Wniebowstąpienia wzniesiono w 1841 roku i przebudowano w 1905 roku. Nekropolia była wyznania ewangelicko-augsburskiego. Miała kształt prostokąta o powierzchni około 1,83 ha, ze ściętym narożnikiem północno-wschodnim, przy dzisiejszych ulicach Wyzwolenia i Władysława IV. Chowano na niej do 1945 roku, sporadycznie także później, a ostatecznie zamknięto …