Dziecielec — kościół ewangelicki (parafia Zinzelitz, filia Cewice)

Z Wikipedii (PL)

Dzięcielec — po niemiecku Zinzelitz, dawniej też Spechtshagen — ma najstarszy dokument z 1400 roku, a początki osadnictwa sięgają tu znacznie dalej. Kościół stał w Dzięcielcu jeszcze przed Reformacją: pierwszą kaplicę odnotowano w XV wieku, a Stefan Damalewicz umieścił tutejszą świątynię w swoim spisie wśród kościołów parafialnych, patronatu prywatnego. Heinrich Koops przypuszczał w 1967 roku, że kaplica stała tu już przed Reformacją, choć źródeł pisanych na to brakuje. W drugiej połowie XVI wieku świątynię przejęli protestanci; była kolejno filią Łebuni w 1616 roku i Rozłazina około 1617. O wszystkim zadecydował patronat. Tam, gdzie należał on do osoby prywatnej, a nie do króla czy biskupa, wyznanie kościoła szło za wyznaniem właściciela — i właśnie dlatego, jak pisze Fankidejski, kościoła w Dzięcielcu nie dało się już katolikom odzyskać. Po 1637 roku biskup kujawski bezskutecznie domagał się jego zwrotu, a później proboszcz z Rozłazina wytoczył proces przeciw urządzonej tu parafii luterańskiej. 🟡 Jak się ten proces skończył, źródło nie podaje. Parafia wzięła początek z wygnania. Jakub Grulike był pastorem w Rozłazinie do 1641 roku; gdy katolicy odzyskali tamtejszy kościół, przeniósł się do Dzięcielca i od 1641 roku prowadził go dalej — najpierw jako filię Łebuni, a w 1658 roku wzmiankowano tu kościół filialny Rozłazina. Samodzielną parafię ewangelicką utworzono w 1664 roku: kaplicę przebudowano na kościół, założono księgi metrykalne i zatrudniono stałego pastora. Od 1693 …