Niezabyszewo — kościół ewangelicki i plebania
Damsdorf
- Rok powstania
- 1925
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- bytowski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Niezabyszewo, po niemiecku Damsdorf, wzmiankowane w 1393 roku, należało do powiatu bytowskiego (Kreis Bütow) w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Wieś była wyznaniowym paradoksem okolicy: siedzibą starej i rozległej parafii katolickiej świętego Mikołaja, sięgającej roku 1393 — a zarazem miejscowością o przewadze ewangelików. Kościół ewangelicki, wzniesiony w latach 1925–1926, po 1945 roku przebudowano na sklep gminnej spółdzielni, później mieściła się w nim szkoła; plebanię zajęło przedszkole. Po reformie z 1 października 1938 roku powiat bytowski pozostał w rejencji koszalińskiej. Rozwiązano wtedy prowincję Marchię Graniczną Poznań–Prusy Zachodnie, a do Pomorza przyłączono miasto Piłę i cztery jej powiaty: wałecki, złotowski, nadnotecki i człuchowski — Bytowa w tym gronie nie było. Ich rejencja z siedzibą w Pile zachowała z tradycji nazwę Marchii Granicznej; przydzielono do niej wtedy także powiaty drawski i szczecinecki, dotąd koszalińskie. Konsystorz pomorski, ogłaszając skutki reformy, wymienił jako odłączone od rejencji koszalińskiej tylko te dwa powiaty, a jako przyłączone do niej — gryficki i łobeski; powiatu bytowskiego zmiana nie objęła. Przynależność powiatu do rejencji koszalińskiej poświadczają ponadto urzędowy wykaz parafii prowincji Pomorze, który wylicza powiat bytowski wśród powiatów rejencji koszalińskiej, oraz arkusz mapy topograficznej opracowany według stanu z 1 lipca 1938 roku z legendą „Kreis Bütow, Reg.Bez. Köslin, Prov. Pommern”. W przywileju …
Źródła zewnętrzne
- Parafia ewangelicka — Niezabyszewo / Damsdorf — audyt workflow
- Kwerenda internetowa atlasu z 18 czerwca 2026 roku — kwerenda webowa
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VII, hasło „Niezabyszewo” — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Butow — źródło drukowane
- Wspomnienia pastora Johannesa Hoheisela, oprac. J. von Rymon Lipinski, niezabyszewo.com — źródło pamiętnikarskie
- G. Bronisch, W. Ohle, H. Teichmüller, „Kreis Bütow” (Die Kunst- und Kulturdenkmäler der Provinz Pommern, t. 1), Stettin 1938 — ⚠ druk z okresu narodowosocjalistycznego, cytowany wyłącznie w warstwie inwentarzowej — inwentarz zabytków
- Hugo Lemcke, Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin. Die Kreise Bütow und Lauenburg, Stettin 1911 — źródło drukowane
- Verzeichnis der evangelischen Pfarrstellen, Kirchen und Kapellen, der Kirchenpatrone sowie der im Amt befindlichen evangelischen Geistlichen der Provinz Pommern — urzędowy wykaz parafii, kościołów i kaplic prowincji Pomorze, oprac. A. Bretschneider, wyd. 4, Stettin 1924 — źródło drukowane
- Messtischblatt 1:25 000, arkusz 1871 Bernsdorf, zmiany redakcyjne według stanu z 1 lipca 1938 roku — źródło drukowane
- Messtischblatt 1:25 000, arkusz 1870 Bütow — źródło drukowane
- Kwerenda sieciowa atlasu z 7 września 2026 roku — zapis ustaleń potwierdzonych i obalonych — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. I”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 84 (2005), streszczenie księgi G20b (wizytacja 1686–1687) — repertorium archiwalne
- „Documenta quae exstant de cultu religionis catholicae in districtibus Buetoviensi et Leoburgensi saeculo XVII restituto”, zebrał P. Panske, Fontes Towarzystwa Naukowego w Toruniu XV, Toruń 1907–1911 — edycja źródłowa
- „Specification Wie viel in denen Landen Lauenburg und Bütow Gebohren, Getraut und Gestorben sind, Anno 1719”, Sächsische Landesbibliothek — Staats- und Universitätsbibliothek Dresden, sygn. Hist.Pomm.0007, misc. 24; zestawienie K.-D. Kreplina, 2001 — wykaz urzędowy
- „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1869–1943 — organ urzędowy
- J. Siebke, „Die Gegenreformation im Lande Bütow”, rozprawa doktorska, Uniwersytet w Greifswaldzie, obrona 12 lipca 1939, druk Greifswald (⚠ warstwa faktograficzna oparta na archiwaliach i sprawdzalna; wykładnia „niemiecki = ewangelicki” to program z 1939 roku) — rozprawa naukowa
- „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 72 (1940), Szczecin — wydanie cyfrowe Digitale Bibliothek Mecklenburg-Vorpommern (PPN1903044340) — urzędowy organ konsystorza
- „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 1932 — urzędowy organ konsystorza
- H. Lemcke, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Pommern”, cz. III, t. II, z. 5: „Die Kreise Bütow und Lauenburg”, Stettin 1911, s. 184 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 1055 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1054–1055 — źródło drukowane
- E. von Puttkamer, „Die Lande Lauenburg und Bütow — internationales Grenzgebiet”, „Baltische Studien”, Neue Folge 62 (1976), s. 20 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 39 — źródło drukowane
- ks. Jakub Fankidejski, „Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej”, Pelplin 1880, s. 233–234 — monografia
- Reinhold Cramer, „Geschichte der Lande Lauenburg und Bütow”, t. I, Königsberg 1858 — źródło drukowane
- Archiwum Państwowe w Szczecinie, Urząd Wojewódzki Szczeciński, sygn. 65/317/0/5/1295 („Sprawy wyznaniowe”, 1947–1948), k. 495 (pismo starosty powiatowego bytowskiego z 21 czerwca 1948 roku) — archiwalia
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.