Rozgart — zespół mennonicki: dom modlitwy, dzwonnica, cmentarz (Preußisch Rosengart)

Z Wikipedii (PL)

Rozgart, do 1945 roku Preußisch Rosengart, leży w powiecie elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie; przed pierwszą wojną światową należał do powiatu malborskiego. Była to wieś trzech wyznań: pruski spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył tu w 55 domach mieszkalnych i 76 gospodarstwach domowych 367 osób, wśród nich 188 ewangelików, 76 katolików i 103 innych chrześcijan — na tym terenie mennonitów. Pięć lat później mennonici dostali tu własną świątynię, i to w okolicznościach, które opowiadają o Żuławach więcej niż architektura. Powódź z 1888 roku zniszczyła dom modlitwy w Markusach; zgodę na budowę nowego wydano pod warunkiem scalenia gmin Thiensdorf i Markushof, a połączona gmina przyjęła nazwę Thiensdorf-Markushof. Zbór wzniesiono w 1890 roku: murowany, neogotycki, na planie prostokąta, salowy, z ostrołukowymi oknami. Obok stanęła murowana, wolno stojąca dzwonnica z tego samego czasu, z trzema dzwonami — rozwiązanie w budownictwie mennonickim nietypowe, bo dzwonów ta tradycja zwykle nie używała. Po zachodniej stronie kościoła leży cmentarz ewangelicko-mennonicki, użytkowany od 1890 do 1945 roku, z zachowanymi pojedynczymi stelami i tumbami. Bramę cmentarną odbudowano w 2007 roku, a tablicę pamiątkową odsłonięto w 2008 roku. Po 1945 roku budynek do 1957 roku służył jako magazyn, potem wrócił do funkcji sakralnej: jest dziś katolickim kościołem filialnym pod wezwaniem świętych Apostołów Piotra i Pawła, należącym do parafii w Zwierznie. 📌 Preußisch Rosengart leżał prze…