Tolkmicko — dawny kościół ewangelicki (ob. ośrodek kultury)

Z Wikipedii (PL)

Tolkmicko, po niemiecku Tolkemit, to miasteczko w Pomezanii nad Zalewem Wiślanym, trzy mile na północ od Elbląga; przed 1945 rokiem należało do powiatu elbląskiego w rejencji gdańskiej. Ewangelicy stanowili tu garstkę. Pruski spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył w miasteczku 2847 mieszkańców w 334 domach mieszkalnych i 647 gospodarstwach domowych: 153 ewangelików, 2684 katolików, dwóch innych chrześcijan i ośmioro Żydów. Proporcje widać też w szkołach — Słownik geograficzny notuje jednoklasową szkołę katolicką, która w 1887 roku miała czterech nauczycieli i 350 dzieci, oraz jednoklasową szkołę ewangelicką z jednym nauczycielem i 27 dziećmi. Ta niewielka wspólnota postawiła sobie kościół w 1887 roku — neogotycki, murowany z cegły. 📌 Pierwotne wezwanie brzmiało: Żłóbka Chrystusowego. Jest rzadkie i bardzo luterańskie: kieruje uwagę na wcielenie, nie na świętego patrona. Po 1945 roku świątynię przejął Kościół Polskokatolicki i użytkuje ją do dziś jako czynny kościół parafialny pod wezwaniem Matki Bożej Anielskiej, przy ulicy Krętej. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. ⚠ Osobne miejsce w ewidencji ma tutejszy cmentarz ewangelicki. 📌 Rok 1376 nie ma oparcia w żadnym posiadanym źródle. Kościół ewangelicki w Tolkmicku postawiono w 1887 roku i tylko ta data ma pokrycie. Ze Słownika geograficznego wynika, że z dziejami samego miasta wiążą się daty inne: pierwsza wzmianka dokumentowa 1326, odnowienie przywileju przez wielkiego mistrza Heinricha Dusemera w 1351, lokac…