Gdańsk, św. Ciała Pańskiego (parafia)

Z Wikipedii (PL)

Parafia ewangelicka św. Ciała Pańskiego (Heiliger Leichnam, dziś Bożego Ciała) była jedną z miejskich parafii (Stadtgemeinde) w Superintendenturze Danzig-Stadt. Jej kościół stał na Starym Przedmieściu (przy ob. ul. 3 Maja), poza dawnymi murami, na gruntach średniowiecznego szpitala i kaplicy św. Ciała Pańskiego, wzmiankowanych już w 1380 i 1395 (przytułek m.in. dla trędowatych). W 2. połowie XV w. kaplicę rozbudowano w pełnowymiarowy kościół. To właśnie tu 13 VII 1522 Jacob Hegge wygłosił pierwsze luterańskie kazanie w Gdańsku (na pobliskim wzgórzu/pod gołym niebem) — kościół na trwałe związał się z początkami Reformacji w mieście. Od 1557 świątynia była protestancka, a od 1592 pełniła funkcję fary ewangelickiej, gdy dobudowano zachodnią wieżę. Po profilaktycznym rozebraniu w 1577 (zagrożenie wojskami Stefana Batorego) obecny kształt jest efektem odbudowy: w latach 1688–1689 (Barthel Ranisch) wzniesiono barokową nawę od północy, a w 1707 powstała na ścianie południowej jedyna w Gdańsku ambona zewnętrzna — upamiętniająca kazania Hegge. Kościół służył ewangelikom ponad 350 lat. W 1945 ocalał (jeden z nielicznych w Gdańsku), choć wyposażenie rozkradziono; 8 VI 1947 poświęcono go dla Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego, a przekazanie sfinalizowano w 1974 — do dziś należy do Kościoła Polskokatolickiego. Ewangelicy luterańscy z Gdańska gromadzą się obecnie w Sopocie (kościół Zbawiciela). Monografię świątyni opracował Franz Lippky („Die evangelische Kirche zum Heiligen Leichn…