Skarszewy — dawny kościół ewangelicki (ob. św. Maksymiliana Marii Kolbego)
Schöneck (Westpreußen)
- Rok powstania
- 1879
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- starogardzki
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Skarszewy — po niemiecku Schöneck — należą do miejscowości, w których o wyznaniu rozstrzygał urząd. Miasto było siedzibą wojewody pomorskiego, a starostwo trzymali ludzie na tyle możni, że ich wybór wyznaniowy stawał się wyborem całej okolicy. Przywilej miejski Skarszew, po niemiecku Schöneck, z 2 lutego 1341 roku, wystawiony przez komtura joannitów Adolpha vom Schwalenberge, nadawał mieszczanom 110 łanów ziemi, z których sześć przeznaczono na wieczystą własność kościoła. Według przywileju z 3 lutego 1341 roku miasto miało swoje łany już od 21 lat; Schuch (s. 87) wnioskuje stąd, że jeśli dokumenty w archiwum miejskim są autentyczne, miasto założono w 1320 roku. Skarszewy założono na polach wsi Revenino, a w pieczęci miasto miało głowę Jana Chrzciciela na misie. Komtur joannitów siedział na zamku od 1305 roku, a w 1370 roku joannici sprzedali Skarszewy Zakonowi. Przywilej miejski potwierdził Zygmunt III 12 czerwca 1598 roku. Inwentarz zabytków z 1884 roku uznaje skarszewską farę — tę, którą ewangelicy użytkowali w drugiej połowie XVI wieku — za jedyną godną wzmianki świątynię powiatu kościerskiego; w swych głównych częściach pochodzi ona jeszcze z połowy XIV wieku. Fara pozostawała w rękach ewangelików od 1551 roku; biskup odebrał ją w 1594 roku, a uroczyste pojednanie kościoła odbyło się 10 sierpnia 1596 roku. Hermann Schuch podaje inaczej: według niego kościół miejski od 1532 roku służył obu wyznaniom. Artykuł w „Berenter Kreisbote” z 2006 roku podaje, że Skarszewy, podobn…
Źródła zewnętrzne
- — źródło online
- Historia parafii św. Maksymiliana Marii Kolbego w Skarszewach (dawny kościół ewangelicki) — parafia
- Budowla, która zadziwia. Dwukrotnie zbudowano kościół w ciągu 24 godzin — Dziennik Bałtycki [kopia archiwalna 2000-12-04] — prasa
- Kościół pw. św. Maksymiliana Marii Kolbego w Skarszewach — Kociewie24.eu — portal
- Parafia pw. Świętego Maksymiliana Marii Kolbego w Skarszewach — Diecezja Pelplińska — diecezja
- Wizytacje archidiakonatu pomorskiego Hieronima Rozrażewskiego — zeszyty 1–3: opis Skarszew, zalecenia powizytacyjne, zapis o odzyskaniu kościoła 10 VIII 1596 wraz z inwentarzem z 1562 roku — źródło drukowane
- ks. Jakub Fankidejski, „Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej”, Pelplin 1880 — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. II”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 85 (2006) — repertorium archiwalne
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. III”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 91 (2009) — repertorium archiwalne
- „Germany, Prussia, West Prussia, Catholic and Lutheran Church Records — Inventory”, FamilySearch Wiki (inwentarz mikrofilmów i kopii cyfrowych) — inwentarz archiwalny
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907 — źródło drukowane
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreußen”, t. I (Kreise Karthaus, Berent, Neustadt), s. 37, 38, 39 — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 459 — źródło drukowane
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. X, hasło „Skarszewy” — źródło drukowane
- H. Schuch, „Historische Nachrichten über die Landschaft um Berent und die Anfänge ihrer Germanisirung vornehmlich im 13. Jahrhundert”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 10 (1883), s. 87–88 — źródło drukowane
- H. Schuch, „Die Zustände der Landbevölkerung im Kreise Berent am Schlusse der polnischen Herrschaft 1772”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 15 (1886), s. 53, 145–147 — źródło drukowane
- H. Schuch, „Die Zustände der Landbevölkerung im Kreise Berent am Schlusse der polnischen Herrschaft 1772”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 15 (1886), s. 184 — źródło drukowane
- Schmidt, „Urkundlicher Nachtrag zum Schönecker Kirchbau von 1741”, „Mitteilungen des Westpreußischen Geschichtsvereins”, rocznik 4, 1905, z. 3, s. 58–59 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 44 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 74; t. 2, s. 353, 396, 431, 647; t. 3, s. 784, 799, 926, 942, 994; t. 4, s. 1216, 1279; t. 6, s. 1584, 1603, 1677, 1756; t. 7, s. 1812, 1883, 1890, 1911, 1977, 2009, 2060 — źródło drukowane
- Isaak Gottfried Goedtke, „Kirchengeschichte der evangelischen kleinen Städte im Polnischen Preußen”, wyd. Hans-Christoph Surkau (Sonderschrift 112 Verein für Familienforschung in Ost- und Westpreußen), s. 96, 223–225, 227–229, 256 — źródło drukowane
- „Aus der Geschichte der evangelischen Kirche in Schöneck”, „Berenter Kreisbote” nr 8 (2006), s. 2–4 — źródło drukowane
- „Berlinische Nachrichten von Staats- und gelehrten Sachen”, 3 czerwca 1844 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834, s. 133, 134, 135 — wykaz duchownych
- P. Birecki, „Prusy Królewskie i Książęce. Dwa światy sztuki luterańskiej”, „Studia Elbląskie” XXII (2021), s. 37 — artykuł naukowy
- Lista duchownych z 1873 roku („Nachweisung aller evangelischen Kirchen und Geistlichen in der Provinz Preußen. Im Juli 1873”), dodatek do „Amtliche Mittheilungen” konsystorza w Królewcu, według przepisu w serwisie ahnen-spuren.de, s. 16 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.