Gdańsk — kościół św. Jakuba (Stare Miasto)
St. Jakob (Spital, Altstadt)
- Rok powstania
- 1437
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- Gdańsk M.
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicko-augsburska
Z Wikipedii (PL)
Przy dzisiejszej ulicy Łagiewniki na gdańskim Starym Mieście — dawnym Schüsseldamm — stoi kościół, dawna świątynia szpitalna gildii szyprów. Kaplicę pod wezwaniem świętego Jakuba Większego, świętego Krzysztofa i świętej Katarzyny poświęcono 18 marca 1415 roku; po pożarze wywołanym przez husytów w 1433 roku wzniesiono nowy kościół i rekonsekrowano go 22 maja 1437 roku. Efraim Praetorius czytał autentyczny dokument fundacyjny (Stiftungsbrief) kościoła świętego Jakuba z 1432 roku i powołuje się na niego, pisząc, że zakonnice z klasztoru świętej Brygidy nazywano wtedy jeszcze pokutnicami. Hermann Freytag podaje, że w 1438 roku Martinus Pauli von Stals, archidiakon pomorski i zarazem oficjał biskupi, przywiózł z polecenia papieża Eugeniusza IV list odpustowy dla szpitala świętego Jakuba. M. G. Löschin, który w 1815 roku ogłosił w gdańskim tygodniku „Gedana” cykl o dziejach tutejszych kościołów, opierał się na zachowanych dokumentach spisanych po dolnoniemiecku. Według nich szyprzy gdańscy przez deputację złożoną z 16 osób uzyskali od wielkiego mistrza Paula von Rußdorf zgodę na budowę kaplicy ku czci Boga Wszechmogącego, Panny Marii, świętego Jakuba Apostoła Większego, świętego Krzysztofa męczennika i świętej Katarzyny dziewicy, z zastrzeżeniem, że ma nosić imię przede wszystkim świętego Jakuba. Po zniszczeniu przez husytów budowę rozpoczęto na nowo w 1434 roku i prowadzono wolniej, bo najazd zostawił wielkie ubóstwo. Pomogły listy odpustowe, obiecujące od 40 do 100 dni odpustu z…
Źródła zewnętrzne
- Hirsch, Theodor: Kirchengeschichte von Danzig seit Einführung der Reformation (Bd.2), Danzig 1847 — monografia historyczna
- Kościelak, Sławomir: Od tez Marcina Lutra do kazań Jacoba Heggego, OiRwP 63 (2019), s. 63–90 — artykuł naukowy OA
- Kościół św. Jakuba (Stare Miasto) — Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia) — encyklopedia
- Wikipedia, wydanie polskie (pl.wikipedia.org), hasło „Kościół św. Jakuba w Gdańsku” — encyklopedia
- ks. Jakub Fankidejski, „Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej podług urzędowych akt kościelnych”, Pelplin 1880, s. 196 — źródło drukowane
- S. Kościelak, „Luteranie, katolicy, kalwiniści w Gdańsku. Bilans konfrontacji i koegzystencji w trzech pierwszych wiekach od wystąpienia Marcina Lutra”, „Gdański Rocznik Ewangelicki”, t. XI, 2017; S. Kościelak, „Gdańsk XVI–XVIII wieku — bezpieczna przystań dla religijnych uchodźców?”, Studia Historica Gedanensia t. V (2014) — artykuł naukowy
- Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia) — encyklopedia
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. II, hasło „Gdańsk” — źródło drukowane
- „Neues Adreßbuch für Danzig und die städtischen Vororte…”, Danzig 1910, s. 2 — źródło drukowane
- „Handbuch für die Evangelischen in Danzig”, Danzig 1919, s. 30 — źródło drukowane
- B. Ranisch, „Beschreibung Aller Kirchen-Gebäude der Stadt Dantzig”, Danzig 1695, s. 72 — źródło drukowane
- R. Curicke, „Der Stadt Dantzig historische Beschreibung”, Amsterdam und Danzig 1687, s. 279 — źródło drukowane
- E. Praetorius, „Danziger Lehrer Gedächtniß”, Danzig und Leipzig 1760, rozdz. IX „Zu St. Jacob”, s. 18–19 — źródło drukowane
- H. Freytag, „Zwei Danziger Armenordnungen des sechzehnten Jahrhunderts”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 39 (1899), s. 99–130 — artykuł naukowy
- A. Szarszewski, „Szpitale gdańskie XVI–XVIII w. a duchowość protestancka”, „Studia Historica Gedanensia” 11, 2020, s. 179–182, 184 — artykuł naukowy
- Hermann Freytag, „Das Archidiakonat Pommerellen der Diözese Wloclawek im Mittelalter”, „Altpreußische Monatsschrift” 41, 1904, s. 224 — artykuł naukowy
- „Kirchen-Buch der Hospital-Kirchen zum H. Lazaro”, księga pamiątkowa kaplicy Lazaretu w Gdańsku założona w 1711 roku, Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 5399 (Archion 15425) — źródło archiwalne
- Księga pamiątkowa (Gedenkbuch) reformowanego zboru świętej Elżbiety w Gdańsku z lat 1796–1847, Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 5292 (Archion 14720) — źródło archiwalne
- E. Praetorius, »Evangelisches Danzig«, cz. 2, rękopis XVIII w. (Staatsbibliothek zu Berlin, Ms. boruss. fol. 268), k. 144v — źródło archiwalne
- „Gedenk-Buch für die Kirche zu St. Jacob”, księga pamiątkowa kościoła świętego Jakuba w Gdańsku założona w 1787 roku przez duchownego Petera Wilhelma Biehla (wpisy do 1802 roku), Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 5339 (Archion 15065) — źródło archiwalne
- „Matricula neonymphorum”, księga ślubów kościoła Świętej Trójcy w Gdańsku od 1652 roku, karty wstępne z odpisami uchwał rady miasta, Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 5495 (Archion 15962) — źródło archiwalne
- M. G. Löschin, „Etwas zur Geschichte der Kirchen Danzigs”, „Gedana” Bd. 1, Danzig 1815, Stück 26, s. 411–416 (Polona) — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.