Gdańsk-Siedlce — Heilandkirche (Kościół Zbawiciela)
Heilandkirche (Schidlitz)
- Rok powstania
- 1901
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- Gdańsk M.
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Siedlce (po niemiecku Schidlitz) rosły pod koniec XIX wieku tak szybko, że parafie nie nadążały za ich rozwojem, i w 1895 roku utworzono tu osobną gminę ewangelicką; od tego samego roku prowadziła ona własne księgi chrztów, ślubów i zmarłych. Pierwszym jej duchownym był Theodor Voigt, urzędujący do 1901 roku, po nim — Albert Hoffmann, który pozostał na Siedlcach do 1933 roku. Świątynia była znana także pod niemiecką nazwą Salvatorkirche Schidlitz. Przewodnik „Handbuch für die Evangelischen in Danzig” z 1919 roku przypomina, że w 1784 roku Fryderyk Wielki wzniósł na stoku Chełmu budynek na wpół kościelny, na wpół gminny: na parterze mieścił się areszt, na pierwszym piętrze ratusz, a na drugim kościół. Przewodnik dodaje, że kościół mieścił około 3000 osób; tę liczbę podał już pierwszy pastor tego zboru, Karl Friedrich Richter, który tłumaczył ją bardzo szerokimi emporami, a budynek był według niego gotowy z końcem 1783 roku i poświęcony w Nowy Rok 1784. Liczba 3000 budzi wątpliwość: to albo celowy zabieg pastora, który chciał pokazać skalę potrzeb i zaangażowanie parafii, albo błąd druku. Podczas oblężenia Gdańska w 1807 roku Siedlce spłonęły razem z dawnym kościołem na stoku Chełmu, a gmina ewangelicka przestała istnieć; żyrandol z tego kościoła wisiał jeszcze w 1919 roku w izbie burmistrza w gdańskim ratuszu. Po likwidacji dawnej parafii ewangelicy Siedlec należeli przez blisko 90 lat głównie do parafii świętej Katarzyny w Gdańsku. Zimą 1885/1886 pastor E. Blech zaczął odpr…
Źródła zewnętrzne
- Kościół Zbawiciela (Heilandskirche) w Gdańsku-Siedlcach — reformacja-pomorze.pl — encyklopedia
- Kościół Zbawiciela (Heilandskirche) w Gdańsku-Siedlcach — Parafia Ewangelicko-Augsburska Sopot — encyklopedia
- Kościół Zbawiciela (II) — Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia) [kopia archiwalna 2021-12-26] — encyklopedia
- Gdańsk — Ewangelicki Kościół Zbawiciela, stare zdjęcia i mapa — fotopolska.eu — archiwum_fotograficzne
- Siedlce — życie religijne, gospodarcze i rozrywkowe — Gdańsk Strefa Prestiżu — artykul
- M. Bär, wykaz ksiąg metrykalnych Prus Zachodnich, Danzig 1908, poz. 22 Danzig-Schidlitz (Tf Tr St 1895—, Konf 1894—) — źródło drukowane
- R. Perucki, „Kościoły, parafie ewangelickie w Gdańsku…”, „Gdański Rocznik Ewangelicki” vol. VI, 2012, s. 105–131 — artykuł naukowy
- Handbuch für die Evangelischen in Danzig, Danzig 1919, s. 91–95 — źródło drukowane
- „Handbuch für die Evangelischen in Danzig”, Danzig 1919, s. 30, 92, 93, 94, 95, 96 — źródło drukowane
- „Neues Adreßbuch für Danzig und die städtischen Vororte…”, Danzig 1910, s. 64 — źródło drukowane
- P. Schmidt, „Die ehemalige evangelische Kirche zu Stolzenberg bei Danzig, nach der Schilderung von Karl Friedrich Richter”, „Mitteilungen des Westpreußischen Geschichtsvereins”, rocznik 3, 1904, nr 1, s. 7–10 (przedruk przedmowy C. F. Richtera do „Predigten über die Sonn- und Fest-Tags-Evangelien”, Berlin 1794) — źródło drukowane
- „Neues Adreßbuch für Danzig und die städtischen Vororte…”, Danzig 1910, cz. IV, s. 67 (cmentarze) — księga adresowa
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 18 — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 29 sierpnia 1895 roku, s. 9 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 12 grudnia 1899 roku, s. 9 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 27 kwietnia 1900 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Staatsbürger-Zeitung” (Berlin), 8 maja 1900 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Staatsbürger-Zeitung” (Berlin), 1 sierpnia 1901 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.