Gdańsk-Siedlce — Heilandkirche (Kościół Zbawiciela)

Z Wikipedii (PL)

Kościół Zbawiciela (Heilandkirche) wzniesiono dla nowo utworzonej w 1895 r. ewangelickiej parafii na dynamicznie rozwijającym się przedmieściu Gdańska — Siedlcach (Schidlitz). Projekt opracował architekt z Poczdamu Ludwig von Tiedemann (1841–1908), urodzony w Rusocinie pod Gdańskiem, twórca licznych świątyń i budowli publicznych w Berlinie, Poczdamie i Halle. Nadał świątyni formę w duchu modnego wówczas neogotyku. Kamień węgielny położono 4 maja 1900 r., a budowę ukończono 18 maja 1901 r. Świątynię konsekrowano 17 września 1901 r. z udziałem cesarzowej Augusty Wiktorii, żony Wilhelma II, która patronowała budowie, ufundowała 40 000 marek (około jednej trzeciej kosztów wynoszących ok. 136 000 marek) i wybrała wezwanie kościoła. Budowla mieściła łącznie 793 osoby — 565 w nawie głównej i 228 na emporze organowej. Prostokątna wieża na narożniku północno-zachodnim wznosiła się na ponad 50 metrów; jej hełm i dekoracyjne podziały muru wzorowano na Wieży Więziennej z Przedbramia ulicy Długiej. W sierpniu 1901 r. zawieszono trzy dzwony z firmy Schilling-Apolda, zamontowano mechanizm zegarowy, a organy wykonała firma Sauer z Frankfurtu nad Odrą. Kościół stał w centrum dzielnicy, przy zbiegu Kirchenweg i Karthäuser Straße (dziś ul. Kościelna i Kartuska). W 1945 r. wskutek działań Armii Czerwonej zawalił się dach, sklepienia i hełm wieży, a wnętrze spłonęło. Ruinę rozebrano w latach 1955–1957 i obiekt nie został odbudowany.