Suchy Dąb — dawny kościół ewangelicki parafii Ostrowite (Osterwick / Zugdam)
Zugdam
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- gdański
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicko-augsburska
Z Wikipedii (PL)
Suchy Dąb — po niemiecku Zugdam — leży nad Motławą, na skraju Żuław Gdańskich. Ceglany kościół gotycki postawiono tu w drugiej połowie XIV wieku; od Reformacji do 1945 roku był ewangelicki, dziś jest rzymskokatolicką świątynią parafialną pod wezwaniem świętej Anny i świętego Joachima, wpisaną do rejestru zabytków pod numerem A-611 z 30 maja 1972 roku. Wieś lokowano w 1340 roku: 40 włók objął wtedy jako zasadźca Henryk Culmer. Należała do komturii gdańskiej, a od 1454 roku do miasta Gdańska. Świątynia jest dawnym kościołem parafialnym Ostrowitego, po niemiecku Osterwick. Obie osady leżały naprzeciw siebie, na dwóch brzegach Motławy: dokument lokacyjny z 1340 roku nie rozróżniał jeszcze gruntów po obu stronach rzeki, a przywilej Suchego Dębu, który Heise datuje na 1350 rok, ustalał już daniny tutejszych mieszkańców na rzecz duchownego w Ostrowitem, od którego przyjmowali sakramenty. Sam kościół stoi na wzniesieniu nad lewym brzegiem Motławy. Po 1945 roku nowi osadnicy nazwali Suchym Dębem zabudowania po obu stronach rzeki, a nazwę Ostrowite przeniesiono na osadę położoną dalej na zachód. W dawnych źródłach parafia i jej kościół noszą nazwę Ostrowitego. Andrzej Tomczak pisze, że była to kiedyś jedna wieś przedzielona Motławą, której części z czasem zaczęto różnie nazywać, i że Fankidejski „mylnie przypuszczał, że istniały dwa kościoły: jeden w Ostrowitem, drugi w Suchym Dębie”. Mury i szczyty pochodzą z XIV wieku, szachulcowa wieża z 1732 roku, dach z 1744. Hermann Freytag pod…
Źródła zewnętrzne
- Kwerenda internetowa atlasu z 18 czerwca 2026 roku — kwerenda webowa
- Żuławy — Suchy Dąb (Zugdam), infopl.info — audyt workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich — źródło drukowane
- M. Biskup, A. Tomczak, „Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w.”, „Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu” 58 (1955), z. 1 — monografia
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- Sołectwo Ostrowite — gmina Suchy Dąb — źródło online
- Rysunek Suchego Dębu na świńskiej skórze — tczewska.pl — źródło online
- Suchy Dąb na starym planie z 1667 roku — strefahistorii.pl — źródło online
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Landkreises Danzig” (Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreussen, z. 2), Danzig 1885 — inwentarz zabytków
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII, hasło Ostrowite, s. 722 — źródło drukowane
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preussen liegenden Werdern”, Königsberg 1723 — opis topograficzny
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreußen”, z. 2: „Der Landkreis Danzig”, Danzig 1885, s. 123, 124 — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 401 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 66, pozycja 371 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 26 — źródło drukowane
- „Stuttgarter NS-Kurier” (Stuttgart), 14 marca 1941 roku, s. 16 (obraz strony: Württembergische Landesbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- Hermann Freytag, „Landgeistliche aus der Umgegend von Danzig vor der Reformation”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 58, 1918, s. 115 — artykuł naukowy
- Friedrich Berndt, mapa okolic od Gdańska do Tczewa, 20 grudnia 1599 roku, dawna sygnatura Reichsarchiv Danzig 300 PK I a 19, reprodukcja: Viktor Zirkwitz, „Die bauliche Entwicklung der Dorfkirche von der Ordenszeit bis zur Gegenwart im Gebiet des ehemaligen Freistaates Danzig”, odbitka częściowa z przygotowywanego dzieła „Das Dorf um Danzig”, Danzig 1940, tablice na s. 49–52, zastrzeżenie co do rysunków kościołów na s. 13 — źródło kartograficzne
- E. Praetorius, »Evangelisches Danzig«, cz. 2, rękopis XVIII w. (Staatsbibliothek zu Berlin, Ms. boruss. fol. 268), k. 17r–20v — źródło archiwalne
- „Evangelischer Pfarr-Almanach für die Freie Stadt Danzig”, Danzig 1927, s. 28 — monografia
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreußen”, t. I: „Pommerellen”, Danzig 1884–1887, s. 123 — źródło drukowane
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834, s. 106–108 — wykaz duchownych (druk 1834)
- „Pfarr-Almanach der Provinz Westpreußen”, Danzig 1897, s. 35 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.