Suchy Dąb — dawny kościół ewangelicki (Zugdam)

Z Wikipedii (PL)

Suchy Dąb — po niemiecku Zugdam — leży nad Motławą, na skraju Żuław Gdańskich. Wieś lokowano w 1340 roku: 40 włók objął wtedy jako zasadźca Henryk Culmer. Należała do komturii gdańskiej, a od 1454 roku do miasta Gdańska. Ceglany kościół gotycki postawiono tu w drugiej połowie XIV wieku. Około 1560 roku, w czasach Reformacji, świątynię przejęli protestanci i pozostawała w ich rękach do 1945 roku. Fankidejski, opisując w 1880 roku kościoły utracone przez katolików, tłumaczył to jedną przyczyną: prawem patronatu, które nad wsiami tej okolicy wykonywał magistrat gdański. Dowodem od strony przeciwnej były dla niego sąsiednie Giemlice — „niby lilia między cierniem” — podległe patronatowi biskupa kujawskiego i katolickie wraz z kościołem. 🔴 Ten sam autor pisze jednak, że wyliczone przez niego świątynie stoją nadal w rękach innowierców „z wyjątkiem kościoła w Suchymdębie, który zaginął”, a tego zdania nie sposób pogodzić z obrazem kościoła użytkowanego przez ewangelików aż do wojny. W latach 1673–1689 przebudowano sklepienia i dobudowano empory, charakterystyczne dla kultu protestanckiego; w 1732 roku dostawiono od zachodu wieżę-dzwonnicę o konstrukcji szkieletowej, a w XIX wieku przybudówkę od północy i zakrystię. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku zastał tu 498 mieszkańców w 48 domach i 89 gospodarstwach: 322 ewangelików, 162 katolików, jednego innego chrześcijanina i 13 osób wyznania mojżeszowego. Ewangelicy należeli do parafii w Ostrowitem (Osterwick), katolicy — do Giemlic.…