Szymbark — kościół ewangelicki (Schönberg)

Z Wikipedii (PL)

Szymbark (po niemiecku Schönberg) w gminie Stężyca należał przed 1945 rokiem do Kreis Karthaus. W przeciwieństwie do silnie katolickiego, kaszubskiego otoczenia była to miejscowość z wyraźną warstwą ewangelicką i własną parafią. 📌 Ewangelicy mieli tu własny kościół parafialny, wzniesiony w latach 1882–1884 w stylu neogotyckim — z kamienia polnego i cegły maszynowej, na planie krzyża. Katolicy uczęszczali do kościoła w Kościerzynie. Wieś była zdecydowanie ewangelicka. W 1869 roku liczyła 343 mieszkańców, w 1885 — 391, z czego 352 ewangelików, 29 katolików i dziesięciu Żydów, a w 1905 roku 432. 📌 Pierwszy spis Rzeczypospolitej, z 30 września 1921 roku, odnotował 330 mieszkańców i 248 ewangelików — ale narodowość niemiecką podało 221 osób, a polską 109. Co najmniej dwadzieścia siedem osób było więc ewangelikami i zarazem Polakami. ⚠ To dolna granica, nie liczba dokładna: gdyby część Niemców była katolikami, ewangelickich Polaków byłoby odpowiednio więcej. Działała tu również dwuklasowa szkoła ewangelicka. 🟡 Datowanie kościoła bywa podawane inaczej: źródło przytoczone przy opisie Starkowej Huty mówi o latach 1892–1894 i o erygowaniu samodzielnej parafii 1 kwietnia 1928 roku. Rozbieżności nie rozstrzygnięto. Po 1945 roku niemiecka mniejszość i część Kaszubów zostały wysiedlone, a kościół przejęli katolicy — dziś jest to rzymskokatolicki kościół parafialny pod wezwaniem świętej Teresy od Dzieciątka Jezus, w dekanacie Stężyca, wpisany do rejestru zabytków pod numerem 154 decyzją z…