Bogatka — ruiny kościoła (Reichenberg)
Reichenberg
- Rok powstania
- 1581
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- gdański
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Z kościoła w Bogatce — po niemiecku Reichenberg — została ruina pośrodku wsi na Żuławach Gdańskich. Teren uporządkowano i opatrzono tablicą informacyjną; jeszcze w latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku stały dwie ściany wieży, do wysokości dwóch kondygnacji. Ruiny otacza dawny cmentarz przykościelny z głazem „Gedenket der Helden 1914 — 1918”. Najstarszą częścią świątyni była wieża. Harnoch widział w jej dolnej kondygnacji — wysokiej na trzydzieści stóp i grubej na osiem — dowód, że kościół stał tu jeszcze przed Reformacją. Mierzyła około dziesięciu metrów w kwadracie i wznosiła się w trzech kondygnacjach, przepasana tylko dwoma fryzami. W najwyższej miała na każdej ścianie wysoki ostrołukowy otwór; nakrywał ją dach namiotowy, z którego wyrastała dwukondygnacyjna szachulcowa dzwonnica. Schody poprowadzono w grubości muru, tak jak w Steblewie; cokół i jedna z kształtek portalu odpowiadają kamieniom z Trutnowów. Według opisu Heisego portal i przylegający do niego mur były całkiem okopcone. Heise datował wieżę kościoła w Bogatce, po niemiecku Reichenberg — jedyną średniowieczną część świątyni — na XIV wiek. Kościół posiadał mały, siedemnastocentymetrowy kielich gotycki o dobrych proporcjach, ze srebrną złoconą czaszą i miedzianą złoconą stopą. Według napisów na stopie kielich odnowiono w 1668 roku staraniem ówczesnego proboszcza Matthäusa Müllera, a starszy napis gotycką minuskułą świadczy, że pierwotnie nie należał do kościoła w Bogatce: „Disser Kelch hort yn de Kapelle uf…
Źródła zewnętrzne
- Bogatka — Wikipedia — encyklopedia
- zulawy.infopl.info — Bogatka — strona internetowa
- Bogatka (Reichenberg) — Żuławy Wiślane, infopl.info — audyt workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910) — źródło drukowane
- ks. Jakub Fankidejski, „Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej”, Pelplin 1880 — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- „Germany, Prussia, West Prussia, Catholic and Lutheran Church Records — Inventory”, FamilySearch Wiki (inwentarz mikrofilmów i kopii cyfrowych) — inwentarz archiwalny
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preussen liegenden Werdern”, Königsberg 1723 — opis topograficzny
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreußen”, z. 2: „Der Landkreis Danzig”, Danzig 1885, s. 133 — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 401 — źródło drukowane
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. X, hasło „Rychemberk” — źródło drukowane
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preußen liegenden Werdern”, Königsberg 1723, s. 188, 193, 208 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 56, pozycja 248 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 26 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 174, 226; t. 2, s. 396, 520, 540, 633, 661; t. 3, s. 786, 796, 823, 998; t. 4, s. 1047, 1096, 1097; t. 5, s. 1457, 1489, 1511; t. 6, s. 1605, 1670, 1709, 1743; t. 7, s. 1922, 1956, 1977, 1992, 2011, 2019 — źródło drukowane
- „Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger” (Berlin), 23 marca 1904 roku, s. 13 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- Hermann Freytag, „Landgeistliche aus der Umgegend von Danzig vor der Reformation”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 58, 1918, s. 116–117 — artykuł naukowy
- E. Praetorius, »Evangelisches Danzig«, cz. 2, rękopis XVIII w. (Staatsbibliothek zu Berlin, Ms. boruss. fol. 268), k. 34r–40v — źródło archiwalne
- Księga różnych spisów parafii ewangelickiej w Cedrach Wielkich (Groß Zünder) z lat 1648–1716, z kroniką i rejestrem darów pastorów Tobiasza Colerusa i Johanna Monety, Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 980/5723 (Archion 17228) — źródło archiwalne
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834, s. 108 — wykaz duchownych
- A. Klemp, „Protestanci w dobrach prywatnych w Prusach Królewskich od drugiej połowy XVII do drugiej połowy XVIII wieku”, Gdańsk 1994, s. 207, 210–211, 213 — monografia
- Księga kościelna parafii ewangelickiej w Bogatce („Reichenbergisches Kirchen-Buch”), sporządzona w 1801 roku, z notatkami o kościele, plebanii i szkole na s. 887–908 (w tym zapiska „Von der Orgel in der Reichenberger Kirche”, s. 888), w portalu Archion: „Sonstige Verzeichnisse 1614–1821”, „Chronikalische Aufzeichnungen”, Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 980/5764 (Archion 17717) — źródło archiwalne
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.