Żelkowo — dawny kościół ewangelicki (Wendisch Silkow)

Z Wikipedii (PL)

Żelkowo, po niemiecku Wendisch Silkow, a w latach 1938–1945 Schwerinshöhe, leży nad Łupawą, w dawnym powiecie słupskim rejencji koszalińskiej. Okolica należała do dawnego obszaru luterańskich Słowińców, a nazwa wsi w dialekcie słowińskim brzmiała Želkʉ̀ɵ̯vä. Mieszkańcy byli niemal wyłącznie ewangelikami — katolików naliczono tu w 1925 roku zaledwie 2. Wieś rosła powoli, ale stale: 380 osób w 1910 roku, 648 w 1933, 615 w 1939. Własnego kościoła Żelkowo długo nie miało. Wieś należała do parafii w Gardnie Wielkiej, a usamodzielnianie się miejscowej wspólnoty zaczęło się od kaplicy filialnej w 1820 roku. W 1891 roku utworzono tu wikariat parafialny, obsługiwany kolejno przez Paula Veddera, Richarda Brunnemanna i Ottona Poettera, a 31 marca 1899 roku zniesiono związek duszpasterski Gardny Wielkiej i Żelkowa i ustanowiono w Żelkowie samodzielne probostwo — pierwszym proboszczem został Poetter. Parafia nie miała patrona i obejmowała, obok samego Żelkowa, Alt- i Neu-Gutzmerow, Bandsechow, Sorchow oraz dobra rycerskie Schojow; w 1940 roku, już jako Kirchspiel Schwerinshöhe, liczyła pięć miejscowości i 1580 wiernych. Murowany, neogotycki kościół z kamienia polnego wznoszono w latach 1871–1879 i poświęcono 29 stycznia 1879 roku. 📌 Drugim proboszczem został w 1909 roku ten sam Richard Brunnemann, który bywał tu wcześniej wikariuszem: w międzyczasie pracował jako pastor i misjonarz w Maraszu w Azji Mniejszej, a do Żelkowa wrócił po latach i objął parafię na stałe. 9 marca 1945 roku wie…