Koszwały — dawny kościół ewangelicki (Gottswalde, nieistniejący)

Z Wikipedii (PL)

Koszwały — po niemiecku Gottswalde — były wsią parafialną na Żuławach Gdańskich, w powiecie Danziger Niederung: do 1920 roku w Prusach Zachodnich, w latach 1920–1939 w Wolnym Mieście Gdańsku, a w latach 1939–1945 w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie. Kościół katolicki z pierwszej połowy XIV wieku przejęli po Reformacji luteranie, a w 1672 roku wznieśli nową świątynię o konstrukcji ryglowej, z wieżą od zachodu. Spłonęła ona w 1945 roku, a po wysiedleniu ludności niemieckiej porzucono także cmentarz. W latach osiemdziesiątych XX wieku wzniesiono na tym miejscu nowy kościół katolicki, w którego mury wmurowano poddane renowacji płyty nagrobne z XVII i XVIII wieku. Patronat należał do miasta Gdańska, a rada miejska, luterańska, obsadzała duchownych bez pytania biskupa. Ksiądz Jakub Fankidejski wylicza wsie tego patronatu jednym ciągiem: w Bohnsack pierwszego luterańskiego duchownego odnotowuje w 1594 roku, w Reichenbergu w 1584, a tutejszy Marcin Weidner zmarł w 1570 roku. Wykaz Ludwika Rhesy otwiera Samuel Reinicke, „pierwszy ewangelicki duchowny tutejszy”, który przybył w 1548 roku z Pomorza, sprawował urząd dwadzieścia lat i zmarł w 1568; Fankidejski za pierwszego pastora uznaje jego następcę, Martina Weidnera (1568–1570). Po nich przyszedł Christoph Steger, zmarły w 1580 roku. Czwarty, Burchard Prätorius, którego Efraim Praetorius prowadzi w latach 1580–1591, zostawił po sobie napis w konfesjonale z 1591 roku: „qui moriendo credit et credendo moritur, mortis terriculamenta …