Mierzeszyn — dawny kościół ewangelicki (Meisterswalde)
Meisterswalde
- Rok powstania
- 1901
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- gdański
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Mierzeszyn, po niemiecku Meisterswalde, leżał na Wyżynie Gdańskiej, w powiecie Danziger Höhe — do 1920 roku w prowincji Prusy Zachodnie, w latach 1920–1939 w Wolnym Mieście Gdańsku, a w latach 1939–1945 w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie. Wieś miała dwa kościoły. Starszy, katolicki pod wezwaniem świętego Bartłomieja, sięgał XIV wieku i został przebudowany w XVIII stuleciu; neogotycki kościół ewangelicki wzniesiono dopiero w 1901 roku dla wspólnoty, która od dawna stanowiła tu większość — w 1868 roku na 763 mieszkańców przypadało 497 ewangelików, 254 katolików i 17 Żydów. Tutejsi protestanci byli luteranami i ewangelikami Kościoła unijnego. Po 1945 roku świątynię ewangelicką odbudowano — prace zamknięto w 1988 roku — i 27 maja 1990 roku poświęcono jako rzymskokatolicki kościół Najświętszego Serca Jezusa. Do rejestru zabytków województwa pomorskiego wpisano ją 2 kwietnia 1986 roku pod numerem A-1110. Hermann Freytag podaje, że Georg Ryße (Niße), proboszcz w Pręgowie (Prangenau) na Wyżynie Gdańskiej, zrzekł się tamtej parafii 14 listopada 1483 roku, ponieważ sam przeszedł do Mierzeszyna. Jak dalece ewangelicka była ta wieś, widać najlepiej w katolickich księgach wizytacyjnych, bo to one liczyły innowierców. Wizytacja z 24 marca 1687 roku zastała kościół świętego Bartłomieja, filię parafii Świętego Wojciecha, bardzo zniszczony; kielich i naczynia liturgiczne przechowywano w parafii (drugi odpis tej wizytacji precyzuje: w domu parafialnym), a cztery łany uposażenia były wydz…
Źródła zewnętrzne
- Dawny kościół ewangelicki w Mierzeszynie — Pomorskie.Travel [kopia archiwalna 2011-07-04] — audyt workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910) — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. II”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 85 (2006) — repertorium archiwalne
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. III”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 91 (2009) — repertorium archiwalne
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. I”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 84 (2005), streszczenie księgi G20b (wizytacja 1686–1687) — repertorium archiwalne
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1913, nr 9 — dziennik urzędowy konsystorza
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1913, nr 13 — dziennik urzędowy konsystorza
- J. Muhl, „Geschichte der Dörfer auf der Danziger Höhe”, Gdańsk (Quellen und Darstellungen zur Geschichte Westpreußens, z. 21), s. 94, 95 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 49, pozycja 186 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 21 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 255; t. 2, s. 349, 387, 579, 658; t. 3, s. 780, 1025; t. 5, s. 1532; t. 6, s. 1635; t. 7, s. 2047 — źródło drukowane
- „Deutsche Zeitung” (Berlin), 5 października 1898 roku, s. 9 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 16 czerwca 1903 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 4 lipca 1911 roku, s. 9 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Tag” (Berlin), 6 marca 1916 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger” (Berlin), 8 czerwca 1916 roku, s. 24 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- Hermann Freytag, „Landgeistliche aus der Umgegend von Danzig vor der Reformation”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 58, 1918, s. 111–124 — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.