Stara Kościelnica

Z Wikipedii (PL)

Stara Kościelnica — po niemiecku Altmünsterberg — leży na Wielkich Żuławach Malborskich, w gminie Miłoradz. W drugiej połowie XVI wieku była wsią królewską w województwie malborskim, po 1772 roku znalazła się w powiecie malborskim Prus Zachodnich, po 1920 w Wolnym Mieście Gdańsku, a w latach 1939–1945 w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie. Zachował się tu ceglany, jednonawowy kościół gotycki pod wezwaniem świętego Jerzego z około 1400 roku; jego wieżę zniszczyła trąba powietrzna w 1818 roku. Region był jednolicie protestancki, więc w okresie pruskim kościół najpewniej służył gminie ewangelickiej, a po 1945 roku przejęli go katolicy. 🟡 Potwierdzenia samodzielnej parafii ewangelickiej ani ewentualnej gminy mennonickiej we wsi brak. Wieś nie była duża ani jednorodna: w 1885 roku mieszkało tu 391 osób, a spis rozłożył je na cztery wyznania — 187 katolików, 157 ewangelików, 37 innych chrześcijan i 10 Żydów. Współcześnie, w 2006 roku, liczono około 250 mieszkańców. 📌 Rękopiśmienny egzemplarz presbyterologii Efraima Praetoriusa notuje tu parafię złożoną z czterech żuławskich wsi: Münsterberg, Gnojewa, Mielenka i Szymankowa. Gdy odchodził jej duchowny, Richter, wspólnota rozpadła się na dwie: Mielenko z Münsterbergiem zapragnęły osobnego duchownego, a Gnojewo z Szymankowem również. Zapis dodaje rzecz w takim spisie wyjątkową: „to zasmuciło Richtera, bo zrozumiał, że taki bolesny podział spowodował swoim odejściem. Popadł przez to w melancholię — i w niej też umarł”. 🟡 Sam zapis n…