Stara Kościelnica — ewangelickie miejsce nabożeństw (izba nad podcieniem, do 1863 roku)
Altmünsterberg
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- malborski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- mennonicka
Z Wikipedii (PL)
Stara Kościelnica — po niemiecku Altmünsterberg — leży na Wielkich Żuławach Malborskich, w gminie Miłoradz. Przywilej dla wsi nadał niejakiemu Heinrichowi z Münsterbergu wielki komtur Werner von Orseln w Malborku w dniu świętego Urbana 1323 roku. W drugiej połowie XVI wieku była wsią królewską w województwie malborskim, po 1772 roku znalazła się w powiecie malborskim Prus Zachodnich, po 1920 w Wolnym Mieście Gdańsku, a w latach 1939–1945 w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie. Według Hermanna Eckerdta (1868) w czasach krzyżackich Stara Kościelnica, po niemiecku Altmünsterberg, była przypisana do parafii w Miłoradzu, po niemiecku Mielenz — wspomina o tym już przywilej Miłoradza z 1321 roku — a jej mieszkańcy oddawali tamtejszemu proboszczowi dziesięcinę. Zachowany we wsi ceglany, jednonawowy kościół gotycki pod wezwaniem świętego Jerzego — datowany na około 1400 rok i wpisany do rejestru zabytków 27 marca 1962 roku pod numerem A-287 — był kościołem katolickim, filią parafii w Miłoradzu. Tak zgodnie podają spis z 1820 roku, Słownik geograficzny i Bernhard Schmid, u którego hasło wsi wypełnia wyłącznie ta świątynia. Stara drewniana dzwonnica na murowanej podbudowie runęła podczas nawałnicy 19 stycznia 1818 roku. Ewangelicy mieli tu natomiast własną parafię i miejsce nabożeństw, które wizytacja z 1795 roku, spis z 1820 roku i Schmid nazywają świątynią albo kościołem ewangelickim. Czy był to osobny budynek, źródła mówią niejednakowo: według Abrahama Hartwicha domy modlitwy czter…
Źródła zewnętrzne
- GAMEO — Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia [kopia archiwalna 2005-11-26] — encyklopedia
- westpreussen.de — kwerenda webowa
- zabytek.pl — serwis Narodowego Instytutu Dziedzictwa — kwerenda webowa
- Kwerenda własna atlasu — kwerenda własna
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Marienburg — źródło drukowane
- ks. W. Zawadzki, „Archiwum Ewangelickiej Superintendentury i Parafii Malborskiej. Próba analizy wstępnej”, „Studia Elbląskie” 2 (2000), s. 61–96 (wykaz parafii za: E. Dormann, „Geschichte des Kreises Marienburg”, Danzig 1862, s. 77 nn.) — artykuł naukowy
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- B. Szady, „Geografia struktur religijnych i wyznaniowych w Koronie w II połowie XVIII w.”, Lublin 2010 — monografia (atlas wyznań)
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834, s. 201 — wykaz duchownych (druk 1834)
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preussen liegenden Werdern”, Königsberg 1723 — opis topograficzny
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. VI, hasło „Muensterberg” — źródło drukowane
- H. Eckerdt, „Geschichte des Kreises Marienburg”, Marienburg 1868, s. 166, 53 — źródło drukowane
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preußen liegenden Werdern”, Königsberg 1723, s. 133, 169, 170, 238, 239, 77 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 141, pozycja 6 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 35 — źródło drukowane
- J. Wiśniewski, „Protestanci, menonici i Żydzi w diecezji pomezańskiej (XVII–XVIII w.) w protokołach wizytacyjnych parafii”, „Studia Elbląskie” 18, 2017, s. 46 — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.