Boręty

Z Wikipedii (PL)

Boręty (po niemiecku Barendt, kaszubskie Bòrãtë) leżą na Wielkich Żuławach Malborskich. Przywilej lokacyjny wystawił im wielki komtur Werner von Orseln w 1321 roku, sąsiedniemu Palczewu — wielki mistrz Ludolf König w 1344 roku, a Lisewu również Werner von Orseln. W drugiej połowie XVI wieku Boręty odnotowano jako wieś królewską województwa malborskiego, a po 1772 roku znalazły się w powiecie malborskim. Od początku XVII wieku we wszystkich trzech miejscowościach odprawiano nabożeństwa ewangelickie. W Borętach kazania luterańskie głoszono od 1616 roku najpierw w prywatnym domu, później na obszernym poddaszu nad plebanią; własnej świątyni wspólnota doczekała się dopiero w 1771 roku, a w 1842 roku zastąpiono ją kościołem szachulcowym. Wieży i dzwonów nie miał, ołtarz z amboną stanowiły jedną całość, organy liczyły 7 głosów. W Lisewie ewangelicy mieli własnego duchownego od 1605 roku, a w 1809 roku Lisewo złączono z Borętami i Palczewem w jedną parafię, której wspólnym proboszczem został David Wiebe; nabożeństwo w Palczewie odprawiano co trzecią niedzielę. Pod koniec XIX wieku parafia liczyła 537 dusz, a w skali roku 26 chrztów, 4 śluby, 200 komunikantów i 4 pogrzeby; szkoły miała w Borętach, Palczewie i Lisewie, a cmentarze trzy. 📌 Zachowały się tu dwie świątynie pod tym samym wezwaniem — świętej Katarzyny. Starsza, gotycka z XIV–XV wieku, zniszczona w 1945 roku, pozostaje w ruinie; to ona była kościołem katolickim, wymienianym jeszcze pod koniec XIX wieku obok kościoła w Lise…