Osowo — dawny kościół ewangelicki (Wussow)

Z Wikipedii (PL)

Dawny kościół ewangelicki w Osowie, po niemiecku Wussow, jest dziś rzymskokatolickim kościołem filialnym pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa, pod adresem Osowo 34. Stoi w północnej części wsi, na wysokim wzniesieniu, i razem z otaczającym go cmentarzem przykościelnym tworzy kompozycję, którą monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego nazywa unikalną. Na cmentarzu zachował się częściowo pierwotny układ rzędów nagrobków oraz pozostałości kamieni i krzyży; w latach osiemdziesiątych XX wieku stały tu licznie żeliwne krzyże i mogiły wygrodzone żeliwnymi, ażurowymi płotkami. Inwentarz zabytków z 1934 roku opisuje kościół jako budowlę z głazów, tynkowaną, o rdzeniu średniowiecznym z około 1500 roku, przekształconą i odnowioną w XVIII wieku; na chorągiewce wieży widniał rok 1711. W nowszych wykazach datowanie jest rozbieżne: krajowa ewidencja zabytków podaje rok 1500, karta obiektu — 1711, a gmina określa kościół ogólnie jako budowlę z XVI–XVIII wieku. Ten sam inwentarz odnotował w kościele świecznik z herbem Pomorza, ofiarowany w 1637 roku przez księżnę Annę de Croÿ, „z urodzenia księżnę pomorską” — dar ostatniej z rodu Gryfitów. Zachował się też dzwon odlany w 1701 roku w Kołobrzegu przez Ernsta Kreideweißa, z długą łacińską inskrypcją, i ambona połączona z ołtarzem z 1734 roku. W spisie z 2 grudnia 1895 roku zapisano w gminie wiejskiej 228 ewangelików, trzech katolików i dwóch Żydów, a w obwodzie dworskim — 182 ewangelików. Spis parafii pomorskich z 1932 roku pod…