Chojnice — kościół i szpital św. Ducha (Przedmieście Człuchowskie)

Z Wikipedii (PL)

Kościół i szpital świętego Ducha stały na Przedmieściu Człuchowskim, przed Bramą Człuchowską. Była to ważniejsza z dwóch chojnickich prepozytur szpitalnych; drugą była prepozytura świętego Jerzego. Czas jej fundacji nie jest znany; inwentarz zabytków wywodzi ją z czasów krzyżackich, a w aktach pojawia się ona po raz pierwszy w 1441 roku. Patronat nad nią sprawowało miasto. Luteranie przejęli kościół świętego Ducha w 1555 roku, razem z farą. Zmienił się wtedy nie tylko obrządek: w szpitalu ufundowanym przez katolików umieszczano odtąd wyłącznie współwyznawców nowej gminy. W 1610 roku zrujnowaną świątynię rozebrano i postawiono na nowo, na gruncie należącym do miasta. Benwitz dodaje, że nowa budowla była nieco większa od dawnej, a 9 listopada 1616 roku rada odpisała arcybiskupowi gnieźnieńskiemu, że nabożeństwa przeniesiono do tego „odnowionego i w większej części na własnym gruncie odbudowanego” kościoła szpitalnego. Gdy w 1616 roku ewangelicy zostali wyrugowani z fary, przenieśli tu — według Benwitza i inwentarza zabytków — swoje nabożeństwa, a ówczesny proboszcz katolicki Jan Dorengowski daremnie zabiegał o zwrot kościoła. Świątynia okazała się jednak za mała i gmina przeniosła się do przebudowanego ratusza na Rynku w latach 1620–1623. Kościoła przy tym nie utraciła: wyrokiem starosty człuchowskiego z 1618 roku szpital i kościół pozostały w posiadaniu miasta, w odróżnieniu od świętego Jerzego, zwróconego wtedy katolikom. Świątynia z 1610 roku stała na gruncie miejskim. Is…