Nowa Wioska — dawny kościół ewangelicki (ob. Zwiastowania NMP)

Z Wikipedii (PL)

Kościół w Nowej Wiosce, po niemiecku Neudörfchen, w gminie Gardeja w powiecie kwidzyńskim, był do 1945 roku świątynią ewangelicką. Inwentarz zabytków powiatu kwidzyńskiego na wschód od Wisły, wydany przez J. Heisego w 1898 roku, podaje, że kościół jest ewangelicki i stanowi filię parafii w Trumiejach (Groß Tromnau), a patronat sprawuje właściciel majątku. W przypisie, opartym na Agathonie Harnochu, Heise dodaje, że w latach 1624–1669 kościół był filią Trumiej, potem istniała tu osobna parafia, a od 1813 roku kościół znów połączono z Trumiejami. Według Heisego kościół założył w 1624 roku ówczesny właściciel Nowej Wioski, Friedrich baron zu Heydeck; wcześniej nie było tu, jak się wydaje, budynku kościelnego. Pierwszy kościół miał konstrukcję szachulcową. Obecny zbudowano w 1845 roku, a murowaną dzwonnicę niewiele później, w 1849 roku. Heise opisuje go jako prosty, tynkowany budynek z oknami i drzwiami zamkniętymi półkoliście: jednonawowy, zamknięty trzema bokami ośmioboku, z kruchtą od zachodu, zakrystią od północy i lożą patronacką od południa, z płaskimi stropami i emporami w zachodniej połowie wnętrza; ołtarz i ambona tworzą jedną całość. Nad zachodnim szczytem wznosi się dzwonnica z dwoma otworami na dwa dzwony. Organy z niewielką snycerką po bokach pochodzą z 1708 roku, a dwa srebrne lichtarze ołtarzowe ofiarował w 1678 roku patron Eustach baron zu Heydeck. W loży patronackiej wisiały dwa portrety: założyciela majoratu Friedricha von der Groeben (1647–1714) i Ottona Fried…