Żelazno — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Żelazno — do 2007 roku urzędowo Żelazna, a przed 1945 rokiem Zelasen, przemianowane w latach 1937/38 na Hohenwaldheim — należało do powiatu lęborskiego (Kreis Lauenburg i. Pom.) w prowincji Pomorze i rejencji koszalińskiej. Wieś jest stara. Cramer w dziejach ziem lęborskiej i bytowskiej przedrukował przywilej wielkiego mistrza Winricha von Kniprode, wystawiony w Gdańsku w piątek po Bożym Ciele, na połowę dobra zapisanego w jednym zdaniu na trzy sposoby — Zelaschno, Gelaßno, Zelasen — oraz na połowę sąsiedniego Miromina; nowy dokument zastępował starszy przywilej wielkiego mistrza Karola z Trewiru, który spłonął. 🟡 Rok tego nadania jest w naszym odczycie urwany, więc go nie przytaczam; sam fakt odesłania do spalonego dokumentu każe szukać początków wsi jeszcze przed jego wystawieniem. Ewangelicy mieli tu zdecydowaną przewagę: w 1925 roku na 442 mieszkańców było ich 418. Własnego kościoła wieś nie miała — pod względem kościelnym należała do parafii ewangelickiej w Osiekach Lęborskich (Ossecken), gdzie średniowieczną świątynię ewangelicy przejęli po Reformacji, około 1566 roku. Pierwszym z osieckich pastorów na liście Müllera jest Valentinus Labischus, odnotowany bez dat, ze wzmianką, że przyjął święcenia od arcybiskupa gnieźnieńskiego i dopiero potem przeszedł na luteranizm. Patronat sprawował ród von Krockow, od 1621 roku wyłącznie; dzisiejszy kościół w Osiekach powstał po 1726 roku, organy sprawiono w 1826. Parafia była rozległa — w 1887 roku obejmowała dwadzieścia dziewięć …