Żelazno — cmentarz ewangelicki
Zelasen (1937/38–1945 Hohenwaldheim)
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- wejherowski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Żelazno — do 2007 roku urzędowo Żelazna, a przed 1945 rokiem Zelasen, przemianowane w latach 1937/38 na Hohenwaldheim — należało do powiatu lęborskiego (Kreis Lauenburg i. Pom.) w prowincji Pomorze i rejencji koszalińskiej. W 1784 roku Żelazno leżało dwie i ćwierć mili na północny wschód od Lęborka, na wzniesieniu. Wieś dzieliła się na sześć szlacheckich dworów z folwarkami sześciu współwłaścicieli; był młyn wodny — razem 14 dymów. Mieszkańcy należeli do parafii w Osiekach Lęborskich (Ossecken). Przywilej wielkiego mistrza Winricha von Kniprode, wystawiony 18 czerwca 1378 roku, zastępował starszy przywilej wielkiego mistrza Karola z Trewiru, strawiony przez ogień. Zezwalał na zamianę dóbr Sydow (Woedtke) na Zelasno i połowę sąsiedniego Miromina; występują w nim trzy osoby: Wojan, Kosma i Gneomar. Cramer w dziejach ziem lęborskiej i bytowskiej przedrukował ten przywilej — wedle jego odczytu wystawiony w Gdańsku w piątek po Bożym Ciele — i zapisał nazwę w jednym zdaniu na trzy sposoby: Zelaschno, Gelaßno, Zelasen. Franz Schultz notuje dalsze formy nazwy: Selesna w spisie dziesięciny biskupiej, Schelesno w kopenhaskich tabliczkach woskowych i Chelasno w zapiskach z 1437 roku. Własnego kościoła wieś nie miała. Średniowieczną świątynię w Osiekach ewangelicy przejęli po Reformacji, około 1566 roku, gdy biskup kujawski Wolski sprzedał tamtejsze dobra Ernestowi Wejherowi. Pierwszym z osieckich pastorów na liście Ernsta Müllera jest Valentinus Labischus, odnotowany bez dat, ze wzmia…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Cmentarze ewangelickie Nordow (ciekocinko.pl, kulturawlesie.pl) — źródło online
- Cmentarze regionu — Pałac Ciekocinko — kwerenda workflow
- D. Gzowska (stowarzyszenie Libera Corda), oględziny terenowe i fotografie, 7 sierpnia 2026 — dokumentacja terenowa
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 255 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1085 — źródło drukowane
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 254–255 — źródło drukowane
- „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 134–135 — źródło drukowane
- „Landwirtschaftliches Adressbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Pommern”, wyd. 8, Leipzig 1928, s. 130 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 113 — źródło drukowane
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 257 — źródło drukowane
- Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie. Osieki Lęborskie, cz. II”, „Informator Parafialny” Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Słupsku, nr 11 (288)/2026, s. 12 — czasopismo parafialne
- Program Opieki nad Zabytkami Gminy Choczewo na lata 2026–2029, uchwała nr XXXVII/246/2026 Rady Gminy Choczewo z dnia 23 kwietnia 2026 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2026, poz. 1910, s. 41–42, 58, 106 — program opieki nad zabytkami
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.