Bałdowo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Bałdowo (po niemiecku Baldau) leży tuż pod Tczewem, w gminie Tczew. Słownik geograficzny poświęca mu jeden wiersz: wieś w ówczesnym powiecie starogardzkim, niedaleko Tczewa — i na tym poprzestaje. 📌 Metryka wsi sięga jednak czasów książęcych, i to w towarzystwie znamienitym. Sambor II zamierzał sprowadzić do Tczewa cysterki z Chełmna i w 1275 roku zapisał im dwie bogate wsie: Knibawę i Bałdowo, obiecując postarać się o dwie następne, każdą liczącą co najmniej czterdzieści włók; oddał zakonnicom także patronat i dochody parafialnego kościoła Świętego Krzyża. Zamiar upadł wskutek zmian politycznych, a Mściwoj II urzeczywistnił go inaczej, fundując w 1289 roku klasztor dominikanów. O cmentarzu ewangelickim wiemy skądinąd: Agathon Harnoch, opisując parafię ewangelicką w Tczewie, wymienia dwa jej cmentarze, w Tczewie i w Bałdowie. Potwierdza to również opracowanie cmentarzy dawnego Tczewa, gdzie bałdowski cmentarz ewangelicki występuje obok katolickiego i cholerycznego. 📌 Najciekawszy ślad jest jednak o trzysta lat starszy od cmentarza. Wizytacja biskupa Hieronima Rozrażewskiego z około 1583 roku opisuje Bałdowo jako wieś szlachecką z trzema poddanymi gospodarującymi na dwunastu łanach i dwoma dworami. Pierwszy, pana Pierschy, dawał proboszczowi dwa korce żyta. Drugi należał do pana Kithy, którego wizytator nazywa heretykiem — i ten nie dawał nic. Poddani, jak zapisano, również byli heretykami; 📌 wyjątek stanowili ogrodnicy, czyli najubożsi mieszkańcy wsi. Kodeks pelpliński pow…