Bychowo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Bychowo (po niemiecku Bychow) leży dziś w gminie Gniewino, w powiecie wejherowskim, ale do 1945 roku należało do powiatu lęborskiego (Landkreis Lauenburg in Pommern) w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze. Wieś ma rodowód szlachecki — ród von Bychow wzmiankowano tu już w 1377 roku — a tutejszy majątek wielokrotnie zmieniał właścicieli. Kościelnie Bychowo ciążyło przez stulecia ku wybrzeżu, nie ku Gniewinu. Opis ziemi lęborskiej, sporządzony w maju 1658 roku przez komisarza Wedigego von Bonina i ogłoszony drukiem przez Cramera, wymienia Bichow wśród wsi kościoła w Osiekach (Ossecken) — obok Starbienina oraz Perlina Wielkiego i Małego. Dopiero w 1889 roku, po wizytacji generalnej z 1887 roku, odłączono te wsie od Osiek i przyłączono do parafii w Gniewinie; Ernst Müller notuje to przy obu hasłach swojego spisu duchownych pomorskich, na stronie 257 i 252. Katolicy podlegali parafii w Wierzchucinie. Własnego kościoła ani kaplicy ewangelickiej w Bychowie nie było — funkcjonował jedynie cmentarz. Mieszkańcy byli w przygniatającej przewadze ewangelikami: w 1925 roku na 190 osób naliczono ich 182. Od 24 listopada 1902 roku wieś miała własny przystanek — Burgsdorf-Bychow — na otwartej wtedy kolejce dojazdowej z Wejherowa, którą opisał Franz Schultz. Wiosną 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona, ludność niemiecką wysiedlono, a nazwę spolszczono. Cmentarz przetrwał: leży na południe od wsi, przy drodze gruntowej do Gniewina, na działce 274 i zajmuje osiem arów. Jest rozległy, le…