Gniewino — cmentarz ewangelicki
Gnewin
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- wejherowski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz leży przy kościele, w centrum Gniewina. Do 1945 roku był nekropolią gminy ewangelickiej, dziś jest czynnym katolickim cmentarzem przykościelnym. Wojewódzka ewidencja zabytków (wykaz dla gminy Gniewino) prowadzi go jako cmentarz przykościelny, katolicki, dawniej ewangelicki, o powierzchni 0,47 hektara; ewidencja Narodowego Instytutu Dziedzictwa datuje go na drugą połowę XIX wieku. Gniewino (po niemiecku Gnewin) do 1945 roku należało do powiatu lęborskiego (Kreis Lauenburg in Pommern) w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze. Gniewino było siedzibą rozległej parafii ewangelickiej (Kirchspiel Gnewin) w diecezji (Kirchenkreis) Lauenburg, należącej do Kościoła ewangelicko-unijnego Prus, czyli unii staropruskiej. Kościół wzmiankowano tu w 1400 roku, a Słownik geograficzny notuje, że pierwotnie były to dobra rządowe, dopóki w 1364 roku wielki mistrz krzyżacki Winrych von Kniprode nie nadał ich na własność Szczepanowi. Według świadectwa rady miasta Lęborka z 1477 roku, przytoczonego w opisie Pomorza z 1784 roku, wieś była dobrem rodziny von Pirch, „które na rozkaz księżnej Zofii oddano klasztorowi panien w Żarnowcu”. Patronat należał potem do dziedziców: von Weiherów, von Rexinów, wreszcie majoratu Woedtke. Kościół służył ewangelikom od początku Reformacji. Ernst Müller prowadzi listę dwudziestu tutejszych duchownych od 1547 roku, kiedy urząd objął Nikolaus Petrokisius. Franz Schultz zapisuje, że próba odebrania świątyni ewangelikom przez ochmistrza żarnowieckiego By…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Cmentarze ewangelickie Kociewia i Chojnic (Wikipedia, GOK Chojnice, zabytek.pl) — źródło online
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II, cz. 2, Stettin 1784 — opis topograficzny
- „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1869–1943 — organ urzędowy
- „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 1941, Szczecin — wydanie cyfrowe Digitale Bibliothek Mecklenburg-Vorpommern — urzędowy organ konsystorza
- „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 1929, Szczecin — wydanie cyfrowe Digitale Bibliothek Mecklenburg-Vorpommern (PPN1903044340) — urzędowy organ konsystorza
- H. Lemcke, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Pommern”, cz. III, t. II, z. 5: „Die Kreise Bütow und Lauenburg”, Stettin 1911, s. 217 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1071 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 111 — źródło drukowane
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, Teil II: Regierungsbezirk Köslin, Stettin 1912, s. 252 i 257 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.